در طول ۱۲ ماه گذشته، شکافهای مهمی در درک کاربران از چتباتهای هوش مصنوعی مانند ChatGPT و نمونههای مشابه آن بهطور قابلتوجهی پُر شده است. پذیرش (Adoption) این ابزارها با سرعت بالایی در حال رشد است. چتباتهای هوش مصنوعی در گذر زمان ترافیک ارجاعی (Referral Traffic) بیشتری به وبسایتها ارسال میکنند. کیفیت ترافیک ارجاعی حاصل از چتباتهای هوش مصنوعی از ترافیک ارجاعی گوگل بالاتر است.
با این حال، اطلاعات چندانی درباره نمونهها و عوامل موفقیت محتوایی که منجر به دریافت استناد (Citation) و اشاره (Mention) در چتباتهای هوش مصنوعی میشود، وجود ندارد. برای یافتن پاسخ، با کمک ابزار Profound، بیش از ۷٬۰۰۰ استناد را در ۱٬۶۰۰ URL متعلق به وبسایتهای محتوایی سنگین (مانند Integrators) در چتباتهای هوش مصنوعی (ChatGPT، Perplexity و AI Overviews) در فوریه ۲۰۲۴ تحلیل شد.
هدف از این تحلیل، پاسخ به پرسشهای زیر بود:
- چرا برخی صفحات بیشتر از سایر صفحات مورد استناد قرار میگیرند؟ تا بتوان محتوا را برای چتباتهای هوش مصنوعی بهینهسازی کرد.
- آیا عوامل کلاسیک سئو برای دیدهشدن در چتباتهای هوش مصنوعی اهمیت دارند یا خیر؟ تا امکان اولویتبندی فراهم شود.
- از چه تلههایی باید اجتناب کرد، تا نیازی به تکرار چندباره یک اشتباه نباشد؟
- آیا عوامل متفاوتی بر «اشاره» و «استناد» تأثیر میگذارند یا خیر، تا تلاشها هدفمندتر شوند؟
تصویر(1)
کلید دیدهشدن در ChatGPT و هوش مصنوعی: محتوای عمیق
آیا سئو ChatGPT با سئوی سنتی تفاوت دارد؟ امروزه چتباتهای هوش مصنوعی مانند ChatGPT، Perplexity و Google AI Overviews از روش «تولید تقویتشده با بازیابی» (RAG) استفاده میکنند؛ روشی که در آن پاسخها بر اساس دادههای وب و نتایج موتورهای جستوجو مانند گوگل و بینگ تولید میشوند.
اما آیا این موضوع به این معناست که معیارهای کلاسیک سئو مستقیماً باعث دیدهشدن در ChatGPT میشوند؟ بررسیها نشان میدهد پاسخ منفی است. تحلیل دادهها نشان میدهد فاکتورهای سنتی سئو مانند بکلینک، ترافیک ارگانیک یا تعداد کلمات کلیدی رتبهگرفته، ارتباط مستقیمی با میزان استناد در چتباتهای هوش مصنوعی ندارند. در مقابل، مدلهای زبانی بزرگ (LLMs) بیشتر به کیفیت و ساختار محتوا توجه میکنند.
برای مثال:
-
Perplexity و AI Overviews به تعداد کلمات و جملات اهمیت بیشتری میدهند.
-
ChatGPT بیشتر به اعتبار دامنه (Domain Rating) و خوانایی محتوا (Flesch Score) توجه میکند.
محتوای عمیق؛ مهمترین عامل در سئو ChatGPT
نتایج این تحلیل نشان میدهد مهمترین عامل برای سئو ChatGPT و دریافت استناد از هوش مصنوعی، تولید محتوای عمیق، جامع و خوانا است. بررسی ۱۰٪ صفحات دارای بیشترین استناد نشان داد:
-
تعداد کلمات بالا
-
تعداد جملات بیشتر
-
خوانایی مناسب محتوا
بیشترین تأثیر را بر دیدهشدن در چتباتهای هوش مصنوعی دارند. نکته مهم این است که طولانی بودن محتوا بهتنهایی مزیت محسوب نمیشود؛ بلکه محتوای جامع شانس بیشتری برای پاسخدادن به پرسشهای کاربران در ChatGPT و سایر ابزارهای AI دارد. برای نمونه، صفحهای از Verywellmind با بیش از ۱۰ هزار کلمه و ۱۵۰۰ جمله، ۱۸۷ بار توسط مدلهای هوش مصنوعی استناد شده است؛ در حالی که صفحهای کوتاهتر با حدود ۳۹۰۰ کلمه تنها ۳ استناد دریافت کرده است.
تصویر(2)
کلید دیدهشدن برند در ChatGPT: محبوبیت برند
محبوبیت برند چه تأثیری بر سئو ChatGPT دارد؟ یکی از مهمترین یافتههای این پژوهش، ارتباط مستقیم میان محبوبیت برند و میزان دیدهشدن آن در چتباتهای هوش مصنوعی است. دادهها نشان میدهد حجم جستوجوی برند (Brand Search Volume) قویترین عامل برای اشاره به برند در ChatGPT است.
در واقع هرچه کاربران بیشتر نام یک برند را جستوجو کنند، احتمال نمایش آن در پاسخهای AI بیشتر میشود.
این همبستگی در ChatGPT از سایر پلتفرمها قویتر است؛ موضوعی که نشان میدهد برندینگ دیجیتال نقش مهمی در سئو ChatGPT دارد. همچنین برندهایی که روی موارد زیر سرمایهگذاری کردهاند، بیشترین دیدهشدن را دارند:
-
تولید محتوای تخصصی
-
سئو
-
شبکههای اجتماعی
-
تبلیغات دیجیتال
-
نظرات کاربران
ساختار پرسش کاربران هم اهمیت دارد. تحلیل دادهها نشان میدهد نوع Prompt یا نحوه پرسش کاربران نیز روی دیدهشدن برندها تأثیر مستقیم دارد. برای مثال، عبارتهایی مانند:
-
best
-
trusted
-
recommend
-
reliable
احتمال نمایش برندها را در پاسخهای ChatGPT و Perplexity افزایش میدهند. این موضوع نشان میدهد سئو ChatGPT فقط به محتوا محدود نیست و رفتار کاربران نیز در نتایج تأثیرگذار است.
تصویر(3)
مشکلات فنی؛ دشمن دیدهشدن در ChatGPT
خطاهای فنی میتوانند سئو ChatGPT را نابود کنند. یکی از مهمترین بخشهای این پژوهش مربوط به مشکلات فنی سایتهاست؛ مشکلاتی که میتوانند باعث حذف کامل یک برند از نتایج هوش مصنوعی شوند. چتباتهای هوش مصنوعی برای نمایش محتوا باید بتوانند سایت را Crawl و ایندکس کنند.
اگر دسترسی خزندههای AI از طریق robots.txt یا تنظیمات CDN مسدود شود، احتمال دیدهشدن سایت در ChatGPT و سایر مدلهای زبانی بهشدت کاهش پیدا میکند.
برای مثال:
-
برخی سایتها بهصورت ناخواسته توسط Bing ایندکس نشدهاند.
-
برخی دیگر دسترسی ChatGPT یا Perplexity را در robots.txt مسدود کردهاند.
برای بهبود سئو ChatGPT این موارد را بررسی کنید:
-
ایندکس بودن صفحات در گوگل و بینگ
-
عدم مسدودسازی خزندههای LLM
-
بررسی فایل robots.txt
-
تنظیمات CDN و فایروال
-
پایش مداوم Google Search Console و Bing Webmaster Tools
جمعبندی نهایی
این پژوهش نشان میدهد سئو ChatGPT با سئوی سنتی تفاوتهای مهمی دارد.
مهمترین عوامل موفقیت در دیدهشدن در ChatGPT عبارتاند از:
- تولید محتوای عمیق و جامع
- خوانایی بالا
- محبوبیت برند
- ساختار مناسب پرسش کاربران
- سلامت فنی سایت
همچنین نتایج نشان میدهد هر چتبات هوش مصنوعی رفتار متفاوتی دارد؛ بنابراین برای موفقیت در سئو هوش مصنوعی باید عملکرد برند را در چند پلتفرم مختلف بهصورت همزمان بررسی و پایش کرد.