امکان انصراف از هوش مصنوعی گوگل در حال عرضه است. این قابلیت در Search Console به صاحبان وبسایت اجازه میدهد محتوای خود را از AI Overviews، AI Mode و قابلیتهای هوش مصنوعی خارج کنند، بدون آنکه صفحات از نتایج عادی جستجو حذف شوند.
گوگل این قابلیت را به تدریج برای گروهی از صاحبان وبسایت فعال میکند و اجرای تغییرات پس از ثبت درخواست معمولاً چند روز زمان میبرد. بااینحال، همپوشانی میان بخشهای هوش مصنوعی و نتایج عادی جستجو، به ویژه در Top Stories، تصمیمگیری درباره استفاده از این گزینه را پیچیده میکند.
دادهها نشان میدهند که Top Stories در بخشی از جستجوهای اخبار پرطرفدار درون AI Overviews نمایش داده میشود و این وضعیت میتواند دامنه اثر انصراف از هوش مصنوعی گوگل را گسترش دهد.
انصراف از هوش مصنوعی گوگل چه بخشهایی را پوشش میدهد؟
گزینه generative AI در بخش ابزارهای Search Console قرار دارد و هنوز برای همه حسابها فعال نشده است. گزینه پیشفرض، وبسایت را در قابلیتهای هوش مصنوعی گوگل نمایش می دهد و محتوا میتواند به صورت لینک یا برای پشتیبانی و مستندسازی پاسخهای تولیدشده در AI Overviews، AI Mode گوگل و Discover استفاده شود. این حضور میتواند Impression (نمایش) و ترافیک ایجاد کند.
تصویر(1)
با فعالکردن گزینه انصراف از هوش مصنوعی گوگل، محتوا و لینکهای وبسایت در قابلیتهای مشخصشده نمایش داده نمیشوند. گوگل اعلام کرده است که پردازش تغییرات چند روز و حذف محتوا نیز معمولاً یک تا دو روز زمان میبرد، هرچند دادههای ذخیرهشده در کش میتوانند فرایند آن را طولانیتر کنند. این قابلیت در نتایج عادی جستجو به عنوان سیگنال رتبه بندی استفاده نمیشود و بنابراین نباید به تنهایی رتبه های معمول را تغییر دهد.
این گزینه، تنظیمات Merchant Center و Google Ads را نیز تغییر نخواهد داد و حضور در Shopping همچنان به عنوان تصمیمی مستقل باقی میماند. همچنین این گزینه با کنترل آموزش مدلهای هوش مصنوعی یکی نیست و Google-Extended وظیفه متفاوتی را بر عهده دارد. فعالشدن تدریجی این گزینه در برخی حسابهای خارج از بریتانیا نیز گزارش شده است.
گزینه انصراف از هوش مصنوعی گوگل چگونه شکل گرفت؟
قبل معرفی این گزینه، هیچ روش مستقلی برای حذف یک صفحه از قابلیتهای هوش مصنوعی گوگل بدون حذف همزمان آن در جستجو وجود نداشت. Robots.txt، noindex و دستورات Snippet پیش از AI Overviews وجود داشتند اما کنترل مستقیمی بر قابلیتهای AI جستجو ارائه نمیکردند. برای نمونه، Nosnippet میتواند استفاده از محتوا در AI Overviews را محدود کند اما همزمان نمایش Snippet سنتی را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.
گوگل در ماه ژانویه اعلام کرد که در حال بررسی روشی برای فراهمکردن انصراف مستقل از قابلیتهای هوش مصنوعی است. طی همین دوره، CMA (نهاد دولتی مستقل) در بریتانیا فرایند بررسی الزام گوگل به ارائه چنین قابلیتی را آغاز کرد. در ماه ژوئن، CMA الزام رفتاری مشخصی تعیین نمود و گوگل نیز آزمایش این قابلیت را برای وبسایتهای بریتانیایی آغاز کرد.
Google-Extended نیز برای کنترل استفاده از محتواهای خزیدهشده توسط برخی مدلهای آینده Gemini و Grounding در Gemini Apps و Vertex AI طراحی شده است.
تصویر(2)
چه زمانی قابلیتهای سنتی در نتایج هوش مصنوعی نمایش داده میشوند؟
گوگل قابلیتهای هوش مصنوعی و نتایج معمول جستجو را از نظر تنظیمات، دو حوزه جداگانه در نظر میگیرد اما در عمل مرز میان آنها همیشه روشن نمیماند. Top Stories نمونه مهمی از این همپوشانی محسوب میگردد زیرا ممکن است بخشی از نتایج عادی ارگانیک درون AI Overviews نمایش داده شود و در نتیجه یک گزینه بر هر دو محیط اثر بگذارد.
براساس راهنمای گوگل، خروج از قابلیتهای هوش مصنوعی میتواند باعث حذف Top Stories در AI Overviews شود اما گوگل تاکنون این پیامد را به طور رسمی تایید نکرده است. در نتیجه، امکان دارد انتخاب گزینه انصراف از هوش مصنوعی گوگل رتبه هایی را نیز کاهش دهد که در ظاهر به عنوان قابلیت AI شناخته نمیشوند.
پیش از انصراف از هوش مصنوعی گوگل چه مواردی باید بررسی شوند؟
قبل انصراف از هوش مصنوعی گوگل در سرچ کنسول، 3 موضوع اصلی باید بررسی گردد که شامل میزان Impression فعلی در قابلیتهای هوش مصنوعی، دامنه پوشش هر تغییر و پیامد احتمالی آن برای کسبوکار میشود. نخست باید مشخص گردد که وبسایت در کدام قابلیتهای هوش مصنوعی حضور دارد و چه مقدار Impression از این کانالها دریافت میکند.
گزارش عملکرد هوش مصنوعی که به تدریج برای گروه محدودی از حسابها فعال میشود، دادههای Impression را براساس صفحه، کشور، دستگاه و تاریخ، نمایش میدهد. این گزارش دادههای AI Overviews و AI Mode گوگل را تجمیع میکند اما اطلاعات مستقیمی درباره Click و Query ارائه نمیدهد.
ابزارهای تحلیلی دیگر میتوانند ترافیک ارگانیک، مدتزمان حضور کاربران و Conversion را مشخص کنند اما نمیتوانند بازدید AI Overviews یا AI Mode را تعیین نمایند.
تصویر(3)
در نتیجه، هنوز معیار کامل و شفافی برای سنجش ارزش واقعی ترافیک یا Conversion حاصل از قابلیتهای هوش مصنوعی وجود ندارد و همین کمبود داده، تصمیمگیری را دشوار میکند. الزام CMA در آینده قرار است گوگل را به ارائه معیارهایی مانند Impression، Click و Click-Through Rate از طریق یک پلتفرم عمومی و قابلدسترسی وادار نماید. در زمان عرضه ابزارهای کنترل کننده جدید، فقدان چنین دادههایی یکی از مهمترین ضعفهای تصمیمگیری محسوب میشود.
در مرحله بعد باید تفاوت ابزارهای کنترل کننده مشخص گردد. بخش generative AI بر نمایش لینکها و استفاده در قابلیتهای هوش مصنوعی جستجو و Discover اثر میگذارد. Google-Extended آموزش برخی مدلهای Gemini و همچنین Gemini Apps و Vertex AI را کنترل میکند و درباره نمایش محتوا درون جستجو تصمیم نمیگیرد.
نهایتا باید ارزش اقتصادی حضور در قابلیتهای هوش مصنوعی با ترافیک و فرصتهایی که احتمالاً جایگزین میشوند، مقایسه گردد. برای ناشران خبر، Top Stories اهمیت ویژهای دارد و برای وبسایتهای فروشگاهی، حضور در Merchant Center و Google Ads مستقل از این تنظیمات است. بنابراین، پاسخ قطعی برای همه کسبوکارها وجود ندارد و تصمیم نهایی درباره انصراف از هوش مصنوعی گوگل باید براساس دادههای اختصاصی هر وبسایت انجام شود.
تصویر(4)
جمع بندی: دادههای کلیک و ابزارهای کنترل کننده صفحه در راه هستند
در سال آینده انتظار میرود امکان ارزیابی دقیقتر اثر قابلیتهای هوش مصنوعی فراهم شود. CMA از گوگل خواسته است دادههای کلیک و ابزارهای لازم برای تحلیل این تعاملات را در اختیار مدیران سایت ها قرار دهد. اجرای بخشهای بیشتر این الزامات، از ماه دسامبر آغاز میشود و تا ماه مارس 2027، باید ابزارهای کنترل کننده دقیقتری برای قابلیتهای هوش مصنوعی مولد در جستجو ارائه شوند.
همچنین گوگل باید در سال نخست، هر شش ماه گزارشی درباره رعایت الزامات انصراف از هوش مصنوعی گوگل منتشر کند و در صورت تداوم ارزیابی مثبت نهاد نظارتی، بعد از آن انتشار گزارشها سالانه انجام شود.