در دنیای ابزارهای مانیتورینگ متنباز، نام پرومتئوس (Prometheus) به عنوان یکی از قدرتمندترینها میدرخشد. این پلتفرم در گذر زمان با ارائه روشی کارآمد، مقیاسپذیر و منعطف برای مانیتورینگ سیستمها، به محبوبیت فراوانی رسیده است. Prometheus به عنوان راهحلی ایدهآل برای سازمانهایی که به دنبال کسب اطلاعات دقیق از عملکرد سیستمهای خود هستند، شناخته میشود اما پرومتئوس دقیقاً چیست و چگونه کار میکند؟
پرومتئوس چیست؟
پرومتئوس یک ابزار متنباز برای مانیتورینگ می باشد که با زبان برنامهنویسی Go نوشته شده است. این ابزار وظیفه جمعآوری دادههای مربوط به عملکرد سیستمها (که به آنها متریک گفته میشود) را بر عهده دارد و این دادهها در یک پایگاه داده سری-زمانی (Time series) ذخیره می شوند.
تصویر(1)
در سال ۲۰۱۲ شرکت Soundcloud جهت رفع نیازهای مانیتورینگ داخلی خود اقدام به توسعه ابزار مانیتورینگ پرومتئوس نمود. در سال ۲۰۱۶، بنیاد CNCF (Cloud Native Computing Foundation) با مشاهده پتانسیل و عملکرد Prometheus در عرصه مانیتورینگ زیرساختهای نوین، این سامانه را تحت حمایت خود قرار داد. این اقدام، نقطه عطفی در تاریخچه پرومتئوس محسوب میشود. CNCF به عنوان یک نهاد پیشرو در حوزه محاسبات ابری، متعهد به توسعه و ترویج فناوریهای نوین در این عرصه است. پذیرش پرومتئوس توسط بنیاد مذکور، مهر تاییدی بر اعتبار و عملکرد عالی این سامانه می باشد.
پرومتئوس چگونه کار میکند؟
پرومتئوس برای جمعآوری دادهها از روشی به نام pull-based استفاده میکند. در این روش، Prometheus به صورت دورهای سراغ منابع موردنظر (برنامهها، سرویسها یا زیرساختهایی که به کتابخانههای کلاینت پرومتئوس مجهز شدهاند) میرود و دادهها را از آنها دریافت میکند. این منابع، دادهها (متریکها) را از طریق نقاط پایانی (endpoints) در اختیار پرومتئوس قرار میدهند.
دادههای جمعآوری شده در یک پایگاه داده سری زمانی ذخیره میشوند. این نوع از پایگاه داده ها جهت نگهداری و تحلیل دادههایی که به طور مداوم در حال تغییر هستند، بسیار مناسب می باشند. بدین ترتیب پرومتئوس یک تاریخچه از عملکرد سیستمها را در اختیار شما قرار میدهد.
تصویر(2)
علاوه بر این، پرومتئوس از مکانیزمهای کشف سرویس استفاده میکند تا به طور خودکار نمونههای جدید از منابع مورد نظر را شناسایی کند. این قابلیت باعث میشود بدون نیاز به دخالت دستی، همواره از عملکرد کل سیستم خود مطلع باشید.
PromQL چیست؟
PromQL که مخفف "Prometheus Query Language" است، یک ابزار کاربردی برای انتخاب و تجمیع دادههای سری زمانی می باشد. این زبان قدرتمند و انعطافپذیر به شما امکان میدهد تا دادههایتان را به هر نحوی که نیاز دارید، دستهبندی و تحلیل نمایید.
PromQL برای چه کارهایی مناسب است؟
مشاهده وضعیت لحظهای: با استفاده از Instant vectors، میتوانید دادههای مربوط به یک زمان خاص را استعلام بگیرید. به عنوان مثال در یک ساعت مشخص چه تعداد درخواست HTTP دریافت کردهاید.
بررسی روند دادهها: از range vector برای بررسی دادهها در یک بازه زمانی استفاده می شود. به عنوان مثال میتوانید کل درخواستهای HTTP در طول یک روز یا هفته را مشاهده نمایید.
فیلتر کردن اطلاعات: میتوانید از طریق اجرای کوئری، معیارهای اولیه مانند تعداد کل درخواستهای HTTP را دریافت کنید و سپس با استفاده از regex (مخفف regular expression)، نتایج را بر اساس جفت کلید-مقدار دلخواه فیلتر نمایید.
کدام ویژگی ها پرومتئوس را از دیگر ابزارهای مانیتورینگ متمایز میکند؟
تصویر(3)
دادههای چندبعدی: این سامانه از یک مدل داده چند بعدی استفاده میکند که به شما امکان میدهد با اجرای کوئری، معیارها را بر اساس ابعاد مختلف مانند وظیفه (job)، نمونه (instance) و برچسبها (labels) سازماندهی کنید. به این ترتیب، میتوانید تحلیلهای دقیقتر و عمیقتری از عملکرد سیستم خود داشته باشید.
PromQL: با استفاده از این زبان قدرتمند، میتوانید هر بخشی از دادههایتان را بررسی نموده و اطلاعات مورد نیاز خود را استخراج کنید. PromQL انعطافپذیری بالایی در نظارت بر سیستمها و سرویسهای مختلف به شما میدهد و کمک میکند تا به پاسخ سوالات خود برسید.
هشدار به موقع: این سامانه به شما امکان میدهد تا قوانین هشدار را بر اساس شرایط مختلف تعریف کنید. در صورت بروز مشکل در سیستم، پرومتئوس بلافاصله هشدار میدهد تا بتوانید قبل از اینکه مشکلی برای کاربران ایجاد شود، اقدام نمایید.
بصری سازی دادهها با Grafana: پرومتئوس اغلب همراه ابزارهای دیگر همچون Grafana استفاده می شود. با ادغام Prometheus و Grafana، میتوانید داشبوردها و گزارشهای بصری جذابی ایجاد کنید که درک عملکرد سیستم را برای شما آسانتر میکند.
مقیاسپذیری و پویایی: پرومتئوس می تواند به تنهایی یا با نمونههای دیگر آن استفاده شود که کمک میکند تا سیستمهای بزرگ و توزیعشده خود را به طور کامل تحت نظارت داشته باشید.
پرومتئوس با ارائه این ویژگیهای فوق العاده، به انتخابی ایدهآل برای نظارت بر سیستمهای مدرن و ابری تبدیل شده است.
مانیتورینگ پرومتئوس چیست؟
پرومتئوس یک ابزار متنباز است که برای مانیتورینگ و هشداردهی استفاده میشود. این ابزار به طور ویژه برای مانیتورینگ سیستمهای پویا و مبتنی بر سرویس طراحی شده است. می توان از پرومتئوس برای نظارت بر سختافزار نیز استفاده نمود.
با استفاده از پرومتئوس چه مواردی را می توان مانیتور کرد؟
پرومتئوس فراتر از یک ابزار مانیتورینگ ساده است. این ابزار متنباز به شما امکان میدهد تا تقریبا بر هر بخشی از سیستم خود نظارت داشته باشید. در ادامه به برخی از قابلیتهای مانیتورینگ Prometheus پرداخته می شود:
فرانتاند:
- عملکرد برنامه: با پرومتئوس میتوانید معیارهای کلیدی برنامه مانند تعداد تراکنش در ثانیه (TPS) و زمان پاسخگویی را زیر نظر بگیرید.
- وضعیت وبسایت: توسط Prometheus blackbox exporter میتوانید به راحتی از فعال بودن وبسایت خود مطمئن شوید و وضعیت آن را پایش نمایید.
بکاند:
- پایگاه داده ها، رابطهای برنامهنویسی (API) و وضعیت درخواستهای HTTP: پرومتئوس به شما امکان میدهد تا بر عملکرد این اجزا در سیستم خود نظارت داشته باشید. برای مثال، میتوانید با استفاده از این ابزار، معیارهایی مانند تأخیر درخواست API، رویدادهای لاگ و میزان خطا در هر API را ردیابی کنید. همچنین میتوانید از طریق JMX Exporter، بر عملکرد برنامههای جاوا نظارت داشته باشید.
سرورها:
- شاخص کلیدی عملکرد (KPI) سرور: با استفاده از Prometheus blackbox exporter، میتوانید معیارهایی مانند میانگین زمان پاسخگویی سرور را زیر نظر بگیرید.
- سیستم عامل: پرومتئوس به شما این امکان را میدهد تا بر میزان استفاده از CPU و فضای ذخیرهسازی دیسک سرور خود نظارت کنید. همچنین میتوانید از Apache Prometheus exporter برای مانیتورینگ وبسرور آپاچی استفاده نمایید.
سختافزار:
- Prometheus Node Exporter: این ابزار به شما امکان میدهد تا بر معیارهای سختافزاری، هسته سیستمعامل در لینوکس و دیگر سیستمعاملهای یونیکس نظارت داشته باشید. برخی از این معیارها شامل میزان مصرف CPU، فضای دیسک، پهنای باند شبکه و حافظه رم میشود.
زیرساخت:
- مانیتورینگ چند سطحی: پرومتئوس میتواند زیرساخت و برنامههای شما را در سطوح مختلف از جمله هاست، اپلیکیشن و کانتینر زیر نظر بگیرد. برای مثال، میتوانید با استفاده از Prometheus MySQL exporter، عملکرد پایگاهداده MySQL را مانیتور کنید و هر مشکلی را در آن شناسایی نمایید.
نتیجه گیری
Prometheus ابزاری قدرتمند برای مانیتورینگ است که به شما امکان جمعآوری، ذخیرهسازی و تجزیه و تحلیل دادههای مختلف را میدهد. با استفاده از پرومتئوس، میتوانید به راحتی وضعیت سیستمها و برنامههای خود را مشاهده کنید و در صورت بروز هرگونه مشکل، هشدارهای لازم را دریافت نمایید. همچنین می توانید پرومتئوس را با سایر ابزارها و سیستمها یکپارچه نموده و از آن به عنوان یک منبع واحد جهت نظارت بر کل زیرساخت خود استفاده کنید.