تفاوت AEO و SEO چیست و چگونه باید برای آنها بهینه سازی انجام داد؟

بهینه سازی برای موتورهای جستجو (SEO) باعث می‌شود محتوای یک سایت در گوگل و سایر موتورهای جستجوی سنتی نمایش داده شود. در مقابل، Answer engine optimization یا AEO یک مفهوم نسبتاً جدید است که به محتوای وب کمک می‌کند تا در پاسخ‌های تولیدشده توسط هوش مصنوعی، مانند پاسخ‌های ChatGPT، دیده شود. در این مقاله به بررسی دقیق تفاوت AEO و SEO، شباهت‌ها و استراتژی‌های هر کدام پرداخته خواهد شد.

AEO چیست؟

AEO یا Answer Engine Optimization یک استراتژی بازاریابی دیجیتال است که باعث می‌شود محتوای وب به‌راحتی توسط موتورهای جستجوی مبتنی بر هوش مصنوعی مانند ChatGPT یا دستیارهای صوتی مانند Alexa قابل شناسایی باشد.

هدف از استراتژی AEO این است که وقتی کاربر از یک هوش مصنوعی درباره‌ موضوعی مرتبط با کسب‌وکار، محصول، خدمات یا حوزه خاصی سؤال می‌پرسد، محتوای آن برند در پاسخ ظاهر شود یا به آن اشاره گردد.

با توجه به اینکه ۷۷٪ کاربران ChatGPT، از آن مانند یک موتور جستجو استفاده می‌کنند و تقریباً ۶۰٪ مشتریان برای خرید از ابزارهای هوش مصنوعی بهره می‌برند، AEO می‌تواند در ایجاد آگاهی از برند، افزایش اعتماد و نهایتا تبدیل کاربر به مشتری نقش مهمی داشته باشد.

به عنوان مثال، اگر شرکتی ابزار مدیریت پروژه ارائه می‌دهد، برای درک بهتر تفاوت AEO و SEO باید بداند که در AEO هدف اصلی، نمایش برند درون پاسخ مستقیم ChatGPT به پرسش «بهترین نرم‌افزار چیست؟» می باشد.

تصویر(1)

SEO چیست؟

SEO یا Search Engine Optimization نیز یک استراتژی بازاریابی دیجیتال است که با هدف ارتقا رتبه‌ سایت در نتایج موتورهای جستجوی سنتی مانند گوگل و بینگ انجام می‌شود.

در سئو تمرکز روی عناصری مانند کلمات کلیدی، بک‌لینک‌ها، جامعیت محتوا و ساختار سایت است تا ترافیک ارگانیک افزایش یابد و سایت در صفحات نتایج جستجو (SERP) بیشتر دیده شود.

استراتژی‌های سئو همواره در حال تکامل هستند و شامل ویژگی‌های جدیدی مانند AI Overview، اسلایدر‌ها، Featured Snippet، بخش People Also Ask، پنل دانش و سایر قابلیت‌های هوش مصنوعی می‌شوند.

اصلی ترین تفاوت AEO و SEO

به بیان ساده، SEO برای کسب رتبه در موتورهای جستجوی سنتی کاربرد دارد، در حالی که AEO جهت نمایش درون پاسخ‌های تولیدشده توسط هوش مصنوعی طراحی شده است. با این حال، شناخت تفاوت AEO و SEO نباید باعث شود آنها را کاملاً جدا از هم بدانید زیرا این دو تا حد زیادی با یکدیگر هم‌پوشانی دارند.

بسیاری از سیگنال‌هایی که باعث ارتقا رتبه در گوگل می‌شوند، شانس نمایش محتوا در پاسخ‌های هوش مصنوعی را نیز بالا می‌برند. همچنین ویژگی‌های هوش مصنوعی مانند Google AI Mode هر دو فضا را پوشش می‌دهند.

درون جدول زیر تفاوت AEO و SEO و شباهت‌های کلیدی بین این دو در شاخص‌های مختلف مشخص شده است:

جدول(1)

تصویر(2)

نحوه همکاری AEO و SEO با یکدیگر

در حالی که SEO باعث افزایش اعتبار دامنه و اعتماد موتورهای جستجو به یک سایت می‌شود، AEO به درک بهتر و پردازش آسان‌تر محتوای سایت توسط سیستم‌های هوش مصنوعی کمک می‌کند. در واقع، درک درست از تفاوت AEO و SEO به شما کمک می‌کند تا متوجه شوید سئو قوی، پایه‌ای برای موفقیت در AEO محسوب می‌شود.

بر اساس تحقیقات اخیر:

• هوش مصنوعی معمولاً دامنه‌های معتبر و دارای رتبه ارگانیک بالا را ترجیح می‌دهد.

• AI الزاماً از صفحات با رتبه‌ بالا استفاده نمی‌کند بلکه گاهی صفحات پایین‌تر یا مقالات وبلاگ دامنه‌های معتبر را انتخاب می‌نماید.

• میزان هم‌پوشانی بین نتایج SEO و AEO با توجه به پلتفرم، متفاوت است؛ به‌طور مثال، منابع اصلی Google AI Mode هم‌پوشانی کمتری با ۱۰ نتیجه‌ برتر گوگل دارند، در حالی که هم‌پوشانی سایر لینک‌ها با آن بیشتر است. هرچند پلتفرم Perplexity همچنان بر دامنه‌های معتبر تکیه می‌کند اما بیشترین هم‌راستایی را با گوگل دارد.

• نهایتا، اعتبار دامنه عامل اصلی حضور در پاسخ‌های AI است؛ حتی زمانی که صفحات انتخابی با نتایج برتر گوگل متفاوت باشند، هوش مصنوعی معمولاً وب‌سایت‌هایی را ترجیح می‌دهد که بک‌لینک‌های قوی، اعتبار بالا و حضور گسترده در نتایج جستجو دارند.

چگونه می توان در هر دو حوزه‌ AEO و SEO موفق شد

شناخت دقیق تفاوت AEO و SEO اولین قدم برای تدوین یک استراتژی جامع دیجیتال است. استراتژی‌های زیادی، از تولید محتوای اختصاصی و تحقیق‌محور گرفته تا ایجاد سیگنال‌های خارجی و ساختاردهی درست محتوا برای شناسایی بهتر توسط موتورهای جستجو و سیستم‌های هوش مصنوعی وجود دارند. برای موفقیت همزمان، باید استراتژی‌هایی را به کار بگیرید که علی‌رغم تفاوت AEO و SEO، روی هر دو اثر مثبت بگذارند:

۱. تولید محتوای منحصربه‌فرد و مبتنی بر تحقیق

هنگام برنامه‌ریزی برای تولید محتوا، درک تفاوت AEO و SEO در نوع پاسخ‌دهی به کاربر اهمیت می‌یابد. این نوع محتوا سیگنال‌های مثبتی برای موتورهای جستجوی سنتی و مدل‌های زبانی بزرگ (LLM ها) ارسال می‌کند، چون هدف آنها ارائه‌ بهترین پاسخ‌ها بر اساس تجربیات واقعی است؛ آنچه که هوش مصنوعی قادر به تولید آن نیست. برای تولید محتوایی که هم به بهبود SEO و هم تقویت AEO کمک کند، نکات زیر مؤثر هستند:

• نوشتن بر اساس تجربه‌ واقعی: باید آنچه واقعاً انجام و تجربه کسب شده، به اشتراک گذاشته شود. حتی نکات کوچک می‌توانند محتوای برند را متمایز کنند.

• استفاده از داده‌های اختصاصی: انجام نظرسنجی، مستندسازی آزمایش‌ها یا استخراج آمار از جزئیات محصول، می‌تواند اعتبار محتوا را افزایش داده و احتمال ارجاع به آن توسط AI را بالا ببرد.

• افزودن بیوگرافی نویسندگان: باید مشخص باشد چه کسی پشت محتوای سایت قرار دارد و چرا نظرات او قابل اعتماد است. ذکر نقش، حوزه‌ تخصص و تجربه‌ عملی نویسندگان اهمیت دارد.

• نقل‌قول از کارشناسان: اگر تیم نویسنده در یک موضوع تجربه‌ مستقیم ندارد، گفتگو با افراد متخصص می‌تواند عمق و اعتبار محتوا را افزایش داده و به الگوریتم‌های AI و کاربران انسانی نشان دهد که محتوا قابل اعتماد است.

۲. کسب اعتبار از طریق اشاره به برند و دریافت بک‌لینک‌ها

وقتی نام یک برند به‌طور مداوم در سراسر وب ذکر می‌شود، آگاهی از برند افزایش می‌یابد و سیگنال‌های معتبری برای موتورهای جستجو و سیستم‌های هوش مصنوعی ارسال می‌گردد.

در عمل، این فرآیند به جذب موارد زیر منجر می‌شود:

• بک‌لینک‌ها: به لینک‌هایی از سایت‌های مرتبط گفته می‌شود که به محتوای برند اشاره می‌کنند و به عنوان یکی از اصلی‌ترین عوامل رتبه‌بندی در SEO سنتی است.

• ذکر (منشن) نام برند: شامل ارجاعات لینک‌دار یا بدون لینک به نام برند در وب‌سایت‌های معتبر می‌باشد که برای مدل‌های زبانی بزرگ (LLM ها) اهمیت زیادی دارد زیرا آنها هنگام تولید پاسخ‌ها معمولاً به برندهای شناخته‌شده استناد می‌کنند.

برای افزایش تعداد منشن ها و بک‌لینک‌ها، چند اقدام مؤثر عبارتند از:

• تولید محتوای تحقیق‌محور و تخصصی که دیگران تمایل داشته باشند به آن ارجاع داده یا لینک دهند.

• ارائه‌ دیدگاه‌های کارشناسی در وبلاگ‌ها یا رسانه‌های تخصصی مرتبط با حوزه‌ کاری.

• ارسال پست مهمان برای وب‌سایت‌های معتبر و دارای اعتبار بالا در حوزه کاری.

• همکاری با نویسندگانی که به‌طور مستمر در رسانه‌های معتبر مطلب منتشر می‌کنند و با ویراستاران ارتباط دارند.

• تولید محتوای مشترک مانند تحقیقات اختصاصی یا مصاحبه‌ها با برندها یا ناشران معتبر که به شکل طبیعی منجر به لینک‌دهی و ذکر نام برند می‌شود.

۳. استفاده از موجودیت‌ها برای تقویت ارتباط موضوعی

افزودن موجودیت‌هایی همچون نام افراد، شرکت‌ها، محصولات یا مکان‌ها، به موتورهای جستجو و سیستم‌های هوش مصنوعی کمک می‌کند تا موضوع صفحه را بهتر درک کرده و آن را با جستارهای مرتبط تطبیق دهند.

گوگل از موجودیت‌ها در قالب Knowledge Graph (گراف دانش) به عنوان پایگاه داده اطلاعات درباره‌ افراد، شرکت‌ها، محصولات و مکان‌ها استفاده می‌کند.
مدل‌های زبانی مانند ChatGPT نیز از همین ساختار برای برقراری ارتباط میان پرسش‌ها، موضوعات و برندها بهره می‌برند. برای مثال، زمانی که درباره‌ «Amazon» نوشته می‌شود، ممکن است منظور شرکت آمازون یا جنگل آمازون باشد.
افزودن عباراتی مانند Amazon Prime، جف بزوس یا فروشگاه، باعث می‌شود سیستم‌های جستجو متوجه شوند که منظور شرکت آمازون است و ارتباطی با منطقه‌ جغرافیایی ندارد.

برای استفاده‌ بهینه از موجودیت‌ها در محتوا، رعایت چند اصل کلیدی ضروری است:

• از واژه‌های ثابت و یکسان برای ابزارها، فریم‌ورک‌ها و محصولات استفاده کنید. برای مثال، همیشه عبارت «Google AI Overviews» را به کار ببرید و از شکل‌های مختلف آن مانند «AIOs» یا «Google AIOs» پرهیز نمایید.

• ذکر نام برند و محصول خود به‌صورت واضح، خصوصا در بخش‌هایی که مهمترین نکات محتوا بیان می‌شود.

• افزودن مفاهیم و زیرموضوعات مرتبط؛ برای نمونه، در مقاله ای درباره‌ تسلا، باید عباراتی مانند خودروهای برقی، Model 3 یا ایستگاه‌های شارژ EV اضافه شود و موضوعاتی مانند قیمت، ایمنی و ویژگی‌های مرتبط نیز پوشش داده شوند.

• استفاده از مثال‌ها و تشابه‌های مرتبطی که ارتباط موضوعی را تقویت کنند. برای مثال، می‌توان ساختار وب‌سایت را به نقشه‌ یک خانه تشبیه کرد.

۴. ساختاردهی محتوا برای درک بهتر مفاهیم

محتوایی که به‌خوبی ساختاردهی شده باشد، فارغ از تفاوت AEO و SEO، توسط هر دو سیستم بهتر پردازش می‌شود. در عمل، این به معنای سازماندهی منطقی و سلسله‌مراتبی اطلاعات، با بخش‌بندی‌ها و چیدمان واضح است. برای بهینه سازی ساختار محتوا برای SEO و AEO (و همچنین برای کاربران)، رعایت نکات زیر پیشنهاد می‌شود:

• استفاده از ساختار سلسله‌مراتبی تیترها (H1، H2، H3) برای ایجاد رابطه‌ منطقی بین موضوعات.

• قرار دادن اطلاعات کلیدی در نقاط استراتژیک مانند ابتدای پاراگراف‌ها، بخش‌ها و…

• استفاده از لیست‌های شماره‌دار و نشانه‌دار (بولت‌دار) برای آیتم‌های مرتبط.

• افزودن داده‌های ساختاریافته از طریق  schema.org، برای مشخص‌کردن نوع محتوا مانند سوالات متداول، محصول یا نقد و بررسی.

• حفظ چیدمان یک‌دست در سراسر متن برای افزایش شفافیت و نظم محتوایی.

تصویر(3)

۵. حفظ تازگی محتوا

بررسی و بروزرسانی منظم محتوا یک اصل غیرقابل‌چشم‌پوشی است. بروزرسانی محتوا شانس دیده‌شدن آن را در نتایج موتورهای جستجو و پاسخ‌های تولیدشده توسط AI افزایش می‌دهد.

محتوای تازه، به‌ویژه برای صفحاتی همچون اخبار یا تحلیل‌های فنی که ارتباط موضوعی آنها سریع تغییر می‌کند، یکی از عوامل کلیدی رتبه‌بندی در SEO است و در کیفیت محتوا نیز نقش اساسی دارد.

پژوهش‌ها نشان می‌دهند که مدل‌های زبانی بزرگ نیز تمایل بیشتری به صفحات بروز و معتبر دارند.

برای حفظ تازگی و ارتباط محتوا، انجام اقدامات زیر پیشنهاد می‌شود:

• بروزرسانی اطلاعات، آمار و مثال‌ها با جدیدترین داده‌ها.

• بروزرسانی تصاویر و اسکرین‌شات‌ها مطابق با طراحی‌ها و رابط‌های کاربری فعلی.

• افزودن بخش‌های جدید درباره‌ تحولات اخیر موضوع مورد بحث.

• حذف یا اصلاح ارجاعات به ابزارها و روش‌های منسوخ‌شده.

• بهینه سازی محتوا برای کلمات کلیدی و اهداف جستجوی جدید.

جمع بندی

نهایتا، اصلی‌ترین تفاوت AEO و SEO در اولویت قرار دادن «ترافیک وب‌سایت» یا «اعتبار پاسخ» نهفته است. SEO بر ارتقا رتبه وب‌سایت در صفحات نتایج جستجو تمرکز دارد اما AEO با هدف ارائه پاسخ‌های دقیق و مستقیم به موتورهای هوش مصنوعی و دستیاران صوتی عمل می‌کند. تفاوت کلیدی این دو در اولویت قرار دادن «ترافیک وب‌سایت» یا «اعتبار پاسخ» نهفته است. جهت دستیابی به بهترین نتیجه، اتخاذ یک رویکرد یکپارچه که ساختار فنی SEO را با داده‌های سازمان‌یافته و محتوای پرسش‌محور AEO ترکیب کند، برای برندها در چشم‌انداز دیجیتال کنونی الزامی است