در سالهای اخیر، همگرایی فناوریهای بلاکچین و هوش مصنوعی جدید تلگرام مسیرهای جدیدی را برای ارائه خدمات پردازشی و مدلهای کسبوکار نوآورانه ایجاد نمود. در همین راستا، شبکهای با عنوان شبکه Cocoon تلگرام که توسط Pavel Durov بر بستر The Open Network معرفی شده، توجه فعالان حوزه فناوری و زیرساخت را به خود جلب کرده است. این شبکه غیرمتمرکز با هدف ارائه توان پردازشی ایمن و توزیعشده برای اجرای مدلهای هوش مصنوعی طراحی شده و بستری فراهم میکند که توسط آن دارندگان سختافزارهای قدرتمند بتوانند منابع خود را در اختیار دیگران قرار داده و درآمد کسب کنند.
معرفی شبکه Cocoon تلگرام و نحوه عملکرد آن
شبکه Cocoon تلگرام یک زیرساخت غیرمتمرکز برای اجرای پردازش های هوش مصنوعی می باشد که بر پایه مفاهیم "رایانش محرمانه" (Confidential Computing) و "محیط اجرای قابل اعتماد" (TEE) طراحی شده است. در این معماری، کاربران میتوانند نقشهای متفاوتی داشته باشند که از جمله آنها می توان به ارائهدهندگان منابع (Worker ها) و مصرفکنندگان خدمات (توسعهدهندگان یا شرکتها) اشاره کرد.
Worker سروری است که توان پردازشی خود بهویژه GPU را در اختیار شبکه قرار میدهد. درخواستهای پردازشی از سوی کاربران به این سرورها ارسال شده و پس از پردازش، نتیجه بازگردانده میشود. در این میان، امنیت دادهها از طریق تکنولوژیهای رمزنگاری پیشرفته تضمین میگردد و حتی مالک سرور نیز به دادههای پردازششده دسترسی نخواهد داشت.
پرداختها در این شبکه با استفاده از ارز دیجیتال TON انجام شده و تمامی تراکنشها بهصورت شفاف روی بلاکچین ثبت میگردد.

تصویر(1)
پیشنیازهای سختافزاری برای فعالیت در هوش مصنوعی جدید تلگرام
برای فعالیت در شبکه Cocoon تلگرام بهعنوان یک ارائهدهنده منابع، برخورداری از سختافزار مناسب ضروری است. این پلتفرم برای سیستمهای خانگی طراحی نشده و نیازمند تجهیزات پیشرفته در سطح دیتاسنتر می باشد.
- پردازنده (CPU): پردازنده باید از فناوری Intel TDX پشتیبانی کند. این قابلیت که در نسلهای جدید پردازندههای Xeon ارائه می شود، امکان ایجاد محیطهای ایزوله و امن را فراهم میسازد. بدون این ویژگی، مشارکت در شبکه عملاً غیرممکن خواهد بود.
- کارت گرافیک (GPU): استفاده از کارتهای گرافیک حرفهای با قابلیت Confidential Computing الزامی است. عموما سریهای پیشرفته مانند NVIDIA H100 برای این کار توصیه میشوند. این کارتهای گرافیک به دلیل قیمت بسیار بالا، عمدتاً در اختیار شرکتهای بزرگ یا مراکز داده قرار دارند.
- سیستمعامل: سیستمعامل پیشنهادی، لینوکس با نسخه کرنل ۶.۱۶ یا بالاتر است. این نسخهها پشتیبانی لازم از فناوریهای امنیتی موردنیاز را ارائه میدهند.
- مجازیساز: نرمافزار QEMU نسخه 10.1 یا بالاتر باید برای ایجاد ماشینهای مجازی امن مورد استفاده قرار گیرد.
در مجموع، این پیشنیازها نشان میدهند که شبکه Cocoon تلگرام بیشتر برای زیرساختهای حرفهای طراحی شده و کاربران عادی بهسختی میتوانند در نقش Worker فعالیت کنند.
مراحل راهاندازی یک سرور برای شبکه Cocoon تلگرام
راهاندازی یک Node (سرور خدمات دهنده) در شبکه Cocoon تلگرام فرایندی چندمرحلهای می باشد که نیازمند دقت و دانش فنی بالا است. این مراحل بهصورت کلی شامل موارد زیر میشود:
- آمادهسازی محیط امنیتی: در ابتدا باید قابلیت Intel TDX از طریق تنظیمات BIOS فعال گردد. این تغییر موجب خواهد شد تا دادهها در محیطی ایزوله و رمزنگاریشده پردازش شوند. همچنین نصب درایورهای بروز کارت گرافیک برای فعالسازی قابلیتهای امنیتی ضروری است.
- دریافت نرمافزار Worker: پکیج رسمی Worker باید از منابع معتبر دریافت و روی سرور نصب شود. این نرمافزار رابط اصلی میان سرور و شبکه است.
- راهاندازی سیستم مدیریت کلید: اجرای سرویسی مانند Seal Server (سرویس امنیتی اختصاصی که روی سیستم میزبان اجرا میشود) برای مدیریت کلیدهای رمزنگاری الزامی می باشد. این سرویس نقش مهمی در حفظ امنیت و یکپارچگی دادهها ایفا میکند.
- پیکربندی سیستم: در این مرحله، فایل تنظیمات باید بهدقت ویرایش شود. انتخاب مدل هوش مصنوعی (مانند مدلهای زبانی بزرگ)، تعیین آدرس کیف پول ارز دیجیتال TON و معرفی منابع سختافزاری از جمله تنظیمات اصلی هستند.
- اتصال به شبکه و شروع فعالیت: پس از تکمیل تنظیمات، اجرای اسکریپت نهایی موجب اتصال سرور به شبکه میشود. از این لحظه، Node بهصورت خودکار درخواستها را دریافت و پردازش میکند.

تصویر(2)
سیستم اعتباردهی و درآمد شبکه Cocoon
یکی از مهمترین ویژگیهای شبکه Cocoon تلگرام، وجود یک سیستم اعتباردهی دقیق برای ارزیابی عملکرد Node ها است. برخلاف تصور رایج، صرف داشتن سختافزار قدرتمند برای کسب درآمد بالا کافی نیست. پارامترهایی مانند مدت زمان پاسخدهی، نرخ موفقیت پردازش و پایداری سرور بهطور مداوم توسط پروکسیهای شبکه بررسی میشوند. در صورتی که عملکرد یک Node ضعیف باشد، درخواستهای کمتری به آن اختصاص داده خواهد شد. در مقابل، Node های پایدار و سریع، اولویت بالاتری جهت دریافت وظایف خواهند داشت.
تمامی این امتیازات بهصورت شفاف روی بلاکچین ثبت میشوند که علاوه بر افزایش اعتماد، امکان بررسی دقیق عملکرد را نیز فراهم میکند.
کاربرد هوش مصنوعی Cocoon برای توسعهدهندگان
شبکه Cocoon تلگرام تنها برای ارائهدهندگان منابع طراحی نشده بلکه توسعهدهندگان نیز میتوانند از آن بهرهمند شوند. در صورتی که یک توسعهدهنده به سختافزار قدرتمند دسترسی نداشته باشد، میتواند از طریق این شبکه توان پردازشی موردنیاز خود را اجاره کند. این قابلیت بهویژه برای پروژههای مرتبط با هوش مصنوعی، مانند چتباتها، تحلیل تصویر و پردازش زبان طبیعی، بسیار کاربردی است. مهمترین مزیت این شبکه، حفظ کامل حریم خصوصی دادهها می باشد؛ طوری که حتی ارائهدهنده سرور نیز به اطلاعات دسترسی ندارد.
علاوه بر این، ابزارهایی مانند کتابخانههای سبک و کانتینرهای داکر در حال توسعه هستند تا فرآیند اتصال اپلیکیشنها به این شبکه سادهتر شود. این موضوع میتواند نقش مهمی جهت گسترش استفاده از شبکه Cocoon تلگرام در میان توسعهدهندگان ایفا کند.
مزایا و چالشهای شبکه Cocoon تلگرام
استفاده از این شبکه مزایای قابلتوجهی به همراه دارد اما در کنار آن، چالشهایی نیز وجود خواهد داشت که باید مورد توجه قرار گیرد.

تصویر(3)
مزایا:
- ایجاد منبع درآمد از طریق اجاره توان پردازشی
- امنیت بالا بهواسطه استفاده از TEE
- شفافیت در پرداختها و امتیازدهی
- دسترسی آسان توسعهدهندگان به منابع پردازشی
چالشها:
- نیاز به سختافزار بسیار گرانقیمت
- پیچیدگی در راهاندازی و پیکربندی
- وابستگی به عملکرد پایدار برای کسب درآمد
- محدود بودن دسترسی برای کاربران عادی
نتیجهگیری
هوش مصنوعی Cocoon تلگرام را میتوان یکی از گامهای مهم در راستای ترکیب فناوری بلاکچین با زیرساختهای AI دانست. این شبکه با فراهم کردن بستری امن، غیرمتمرکز و شفاف، امکان اشتراکگذاری توان پردازشی را برای سازمانها و توسعهدهندگان فراهم کرده است.
به دلیل نیازمندیهای سختافزاری بالا و پیچیدگیهای فنی، این پلتفرم در حال حاضر بیشتر مناسب دیتاسنترها و شرکتهای بزرگ است. در مقابل، توسعهدهندگان میتوانند بدون نیاز به سرمایهگذاری سنگین، از ظرفیتهای این شبکه برای اجرای پروژههای خود بهره ببرند. با توسعه ابزارها و کاهش موانع ورود خدمات دهندگان، انتظار میرود شبکه Cocoon تلگرام در آینده به یکی از ارکان اصلی ارائه خدمات هوش مصنوعی غیرمتمرکز تبدیل شود و نقش مهمی در تحول زیرساختهای دیجیتال ایفا کند.