دیتاسنتر میهن وب هاست که با نام مرکز داده ارتباطات نت میهن نیز شناخته میشود، با هدف ارائه خدمات پایدار در حوزه سرور اختصاصی، سرور مجازی، کولوکیشن، زیرساختهای ابری و سرویسهای سازمانی راهاندازی شده است. شرکت ارتباطات نت میهن در تابستان سال ۱۳۹۴ نخستین دیتاسنتر اختصاصی خود را راهاندازی کرد و با توسعه زیرساختهای فنی، مجموعهای از مراکز داده را برای ارائه خدمات میزبانی در اختیار گرفته است.
یک دیتاسنتر استاندارد تنها به مجموعهای از سرورها محدود نمیگردد، بلکه از زیرساختهایی مانند برق، شبکه، امنیت، سرمایش، کنترل دسترسی و تجهیزات پایش تشکیل میشود که برای حفظ پایداری و دسترسپذیری سرویسهای آنلاین مورد استفاده قرار میگیرند. دیتاسنتر میهن وب هاست نیز با بهرهگیری از چنین زیرساختهایی، بستر لازم برای میزبانی وبسایتها، نرمافزارهای سازمانی، اپلیکیشنها، سرویسهای پردازشی و سرورهای مورد استفاده در پروژههای هوش مصنوعی را فراهم میکند.

تصویر(1)
دیتاسنتر داخل یا خارج؛ کدام انتخاب مناسبتر است؟
انتخاب میان دیتاسنتر داخلی و خارجی به نوع کسبوکار، موقعیت جغرافیایی کاربران، نیازهای شبکه، الزامات فنی و اهداف توسعه سرویس بستگی دارد. در بسیاری از پروژههایی که کاربران اصلی آنها داخل ایران هستند، دیتاسنتر میهن وب هاست میتواند به دلیل کاهش مسیر ارتباطی، تأخیر شبکه کمتری را برای کاربران داخلی فراهم کند. قرارگیری سرورها در داخل کشور میتواند فاصله شبکهای میان کاربران ایرانی و سرور را کاهش دهد و در نتیجه، زمان پاسخگویی سرویس را بهبود بخشد.
این موضوع برای وبسایتهای پرترافیک، فروشگاههای اینترنتی، سامانههای سازمانی و سرویسهایی که به زمان پاسخگویی پایین نیاز دارند، اهمیت بیشتری پیدا میکند. البته میزان تأخیر تنها به موقعیت جغرافیایی وابسته نیست و عواملی مانند کیفیت مسیریابی، ظرفیت لینکهای ارتباطی، تعداد گرههای شبکه و میزان ازدحام نیز بر آن تأثیر میگذارند.
دیتاسنتر خارجی برای پروژههای بینالمللی که بخش عمده کاربران آنها خارج از کشور قرار دارند، میتواند گزینه مناسبتری باشد. بنابراین، انتخاب محل استقرار سرور باید بر اساس موقعیت کاربران، الزامات فنی، کیفیت شبکه، سطح دسترسپذیری مورد انتظار و اهداف توسعه سرویس انجام شود.
اشتباهات رایج در انتخاب دیتاسنتر
انتخاب دیتاسنتر یکی از تصمیمهای مهم در راهاندازی و توسعه سرویسهای آنلاین محسوب میشود. اکثر مشکلاتی که پس از راهاندازی سرور، مانند کاهش سرعت، قطعیهای مکرر یا افزایش هزینههای نگهداری ایجاد میشوند، میتوانند به انتخاب نامناسب مرکز داده در ابتدای مسیر مرتبط باشند. کاربران هنگام انتخاب دیتاسنتر معمولاً به عواملی مانند قیمت و میزان منابع سرور توجه میکنند و برخی معیارهای مهم زیرساختی را نادیده میگیرند.
- انتخاب دیتاسنتر فقط بر اساس قیمت: یکی از رایجترین اشتباهات، انتخاب ارزانترین سرویس بدون بررسی کیفیت زیرساخت می باشد. هزینه پایین ممکن است در کوتاهمدت باعث کاهش مخارج شود اما در صورت وجود مشکلاتی مانند قطعی شبکه، ضعف پشتیبانی یا ناپایداری زیرساخت برق، هزینههای ناشی از اختلال سرویس میتواند افزایش پیدا کند.
- بیتوجهی به موقعیت جغرافیایی دیتاسنتر: برای کاربران ایرانی، انتخاب زیرساختی مانند دیتاسنتر میهن وب هاست میتواند در بسیاری از سناریوها تأخیر شبکه را کاهش دهد. محل استقرار دیتاسنتر بر مسیر ارتباطی کاربران تا سرور و در نتیجه بر میزان تأخیر شبکه تأثیر میگذارد. انتخاب دیتاسنتری که فاصله یا مسیر ارتباطی نامناسبی با کاربران نهایی داشته باشد، میتواند زمان پاسخگویی سرویس را افزایش دهد. برای سرویسهایی که بخش عمده کاربران آنها در داخل کشور قرار دارند، انتخاب یک دیتاسنتر داخلی با شبکه مناسب میتواند به کاهش تأخیر و بهبود تجربه کاربری کمک کند.

تصویر(2)
-
بررسی نکردن کیفیت شبکه و مسیرهای ارتباطی: بسیاری از کاربران هنگام خرید سرور تنها مشخصات سختافزاری مانند پردازنده، حافظه رم و فضای ذخیرهسازی را بررسی میکنند و به زیرساخت شبکه توجه کافی ندارند. در حالی که کیفیت ارتباطات شبکه، ظرفیت لینکها، تنوع مسیرهای ارتباطی، کیفیت مسیریابی و پایداری اتصال از عوامل مهم عملکرد یک سرور محسوب میشوند.
-
نادیده گرفتن پشتیبانی فنی: حتی سرورهایی که از تجهیزات قدرتمند برخوردار هستند، ممکن است در شرایط مختلف به بررسی، نگهداری یا رفع اشکال نیاز داشته باشند. انتخاب سرویسدهندهای که دسترسی مناسبی به تیم فنی و پشتیبانی نداشته باشد، میتواند زمان رفع مشکلات و مدت اختلال سرویس را افزایش دهد.
-
انتخاب سرویس بدون بررسی نیازهای واقعی پروژه: برخی کاربران منابع بسیار بیشتر یا کمتر از نیاز واقعی خود خریداری میکنند. انتخاب نامتناسب منابع میتواند به افزایش هزینههای غیرضروری یا کاهش عملکرد سرویس منجر شود. بنابراین، میزان مصرف پردازنده، حافظه، فضای ذخیرهسازی، ترافیک و نوع کاربرد باید پیش از انتخاب سرور بررسی گردد.
-
توجه نکردن به آینده توسعه سرویس: برخی پروژهها در زمان شروع به منابع محدودی نیاز دارند اما با افزایش تعداد کاربران و رشد کسبوکار، نیازهای زیرساختی آنها تغییر میکند. انتخاب دیتاسنتری که امکان ارتقای منابع و توسعه سرویس را فراهم نکند، میتواند در مراحل بعدی محدودیت ایجاد نماید.
-
نادیده گرفتن امنیت فیزیکی و پایداری زیرساخت: امنیت سرورها تنها به تنظیمات نرمافزاری محدود نمیشود. شرایط نگهداری تجهیزات، کنترل دسترسی، سیستم برق اضطراری، سیستمهای سرمایشی، تجهیزات اعلام و اطفای حریق و توانایی مرکز داده برای مدیریت شرایط بحرانی نیز باید در زمان انتخاب دیتاسنتر بررسی شوند.

تصویر(3)
عملکرد واقعی یک سرور از چه عواملی تأثیر میگیرد؟
عملکرد یک سرویس آنلاین حاصل تعامل میان چندین لایه سختافزاری و زیرساختی است و نمیتوان آن را تنها بر اساس مشخصات پردازنده یا حافظه سرور ارزیابی کرد. کیفیت شبکه، معماری برق، سیستم سرمایش، نوع ذخیرهسازی و طراحی کلی دیتاسنتر نیز میتوانند بر سرعت، پایداری و دسترسپذیری سرویس تأثیر بگذارند. جدول زیر تأثیر نسبی برخی از این عوامل را بر سرعت و پایداری سرویس نشان میدهد.
|
عامل |
تاثیر بر سرعت |
تاثیر بر پایداری |
|
پردازنده (CPU) |
زیاد |
متوسط |
|
حافظه RAM |
زیاد |
کم |
|
ذخیرهسازی (NVMe) |
زیاد |
متوسط |
|
کیفیت شبکه |
زیاد |
زیاد |
|
معماری برق |
کم |
زیاد |
|
سیستم خنکسازی |
غیرمستقیم |
زیاد |
|
طراحی دیتاسنتر |
زیاد |
زیاد |
جدول(1)
میزان تأثیر هر عامل به نوع سرویس و معماری نرمافزاری آن بستگی دارد. برای مثال، یک سرویس پردازشی ممکن است به توان CPU و GPU وابستگی بیشتری داشته باشد، در حالی که یک سامانه مبتنی بر پایگاه داده می تواند بیش از هر چیز به عملکرد ذخیرهسازی و حافظه وابسته شود. بنابراین، ارزیابی عملکرد سرور باید بر اساس نیاز واقعی سرویس و در کنار بررسی زیرساخت دیتاسنتر انجام گردد. به همین دلیل، صرفاً استفاده از سرور قدرتمند نمیتواند عملکرد مطلوب یک سرویس را تضمین کند و کیفیت زیرساخت دیتاسنتر نیز باید در این ارزیابی مورد توجه قرار گیرد.
طبقهبندی Tier؛ معیاری برای ارزیابی قابلیت اتکای دیتاسنتر
یکی از اصطلاحات رایج در ارزیابی مراکز داده، Tier می باشد. این طبقهبندی که توسط Uptime Institute ارائه شده است، سطح افزونگی و قابلیت نگهداری زیرساخت را در طراحی دیتاسنتر مشخص میکند. سطوح مختلف Tier، الزامات متفاوتی برای طراحی زیرساختهای برق، سرمایش و مسیرهای توزیع دارند.

تصویر(4)
هرچه سطح Tier بالاتر باشد، دیتاسنتر از نظر افزونگی و قابلیت ادامه فعالیت در زمان تعمیرات یا بروز برخی خرابیها، طراحی مقاومتری خواهد داشت. با این حال، Tier به تنهایی تضمینکننده عملکرد یا SLA یک سرویس نیست و کیفیت واقعی شبکه، تجهیزات، فرایندهای عملیاتی و نحوه مدیریت مرکز داده نیز باید بررسی شود.
- Tier I: در این سطح، زیرساخت اصلی با افزونگی محدود طراحی میشود و عملیات تعمیر و نگهداری برخی تجهیزات میتواند به توقف یا اختلال در سرویس منجر گردد.
- Tier II: در این سطح، برخی اجزای زیرساختی دارای افزونگی هستند اما مسیرهای توزیع همچنان به صورت کاملاً افزونه طراحی نمیشوند و انجام برخی فعالیتهای تعمیراتی میتواند به توقف سرویس منجر شود.
- Tier III: این سطح از قابلیت نگهداری همزمان برخوردار است و زیرساخت به گونهای طراحی میشود که برخی عملیات تعمیر و نگهداری برنامهریزیشده بدون توقف سرویس انجام شوند.
- Tier IV: این سطح علاوه بر قابلیت نگهداری همزمان، از تحمل خطای بالاتری برخوردار است و طراحی زیرساخت به گونهای انجام میشود که خرابی یک جزء یا مسیر مشخص، در شرایط تعریفشده، به توقف سرویس منجر نگردد.
در نتیجه، سطح Tier میتواند یکی از معیارهای ارزیابی طراحی و قابلیت نگهداری دیتاسنتر باشد اما برای ارزیابی کامل یک مرکز داده باید معیارهایی مانند کیفیت شبکه، معماری برق، سیستم سرمایش، امنیت فیزیکی، فرایندهای عملیاتی و سابقه دسترسپذیری نیز بررسی شوند.

تصویر(5)
ویژگیهای دیتاسنتر میهن وب هاست
دیتاسنتر میهن وب هاست با هدف ارائه زیرساخت پایدار، مجموعهای از تجهیزات و امکانات فنی را برای افزایش امنیت، دسترسپذیری و پایداری سرویسها استفاده میکند. برخی از مهمترین ویژگیهای این دیتاسنتر شامل موارد زیر میشوند:
-
ارائه پشتیبانی فنی به صورت ۲۴ ساعته در تمام روزهای هفته
-
سیستمهای برق اضطراری شامل UPS و ژنراتور
-
فایروال سختافزاری برای افزایش امنیت شبکه
-
سیستم کنترل ورود و خروج جهت افزایش امنیت فیزیکی
-
دوربینهای امنیتی با قابلیت زوم بالا برای پایش محیط
-
فضای دیتاسنتر ظرفیت میزبانی حدود ۲۰۰۰ سرور
-
سیستم هوشمند اعلام و اطفای حریق برای مدیریت خطر آتشسوزی
-
تجهیزات ارتباطی حرفهای و زیرساخت شبکه پایدار
زیرساخت ارتباطی این مرکز داده از چند مسیر ارتباطی مستقل استفاده میکند تا در صورت بروز اختلال روی یکی از مسیرها، امکان ادامه فعالیت سرویسها توسط مسیرهای دیگر فراهم شود.
سیستم اعلام و اطفای حریق نیز یکی از بخشهای مهم زیرساخت دیتاسنتر محسوب میگردد که در مقایسههای سطحی معمولاً کمتر مورد توجه قرار میگیرد. دیتاسنترها به دلیل وجود تجهیزات الکترونیکی حساس، سیستمهای اطفای حریقی نیاز دارند که ضمن کنترل آتش، کمترین آسیب را به تجهیزات وارد کنند. به همین دلیل، در برخی مراکز داده از سامانههای اطفای حریق گازی مانند FM-200 استفاده میشود.
این سامانهها با کاهش شرایط لازم برای ادامه فرایند احتراق، میتوانند آتش را کنترل یا مهار کنند و در صورت طراحی و استفاده صحیح، برای محیطهای حاوی تجهیزات الکترونیکی مناسب باشند. انتخاب و استفاده از چنین سامانههایی باید مطابق استانداردهای ایمنی و الزامات مربوط به طراحی دیتاسنتر انجام شود.
علاوه بر نوع ماده اطفاکننده، طراحی صحیح اتاقهای سرور، استفاده از حسگرهای دود و حرارت، تشخیص زودهنگام حریق، جداسازی مناسب فضاها و اجرای فرایندهای ایمنی نیز در کاهش ریسک آتشسوزی و محدود کردن خسارت نقش مهمی دارند.

تصویر(6)
محل استقرار جغرافیایی دیتاسنتر میهن وب هاست
دیتاسنتر میهن وب هاست در شمال کشور قرار دارد و زیرساخت لازم برای ارائه خدمات سرور مجازی، سرور اختصاصی و کولوکیشن را فراهم میکند. قرارگیری دیتاسنتر خارج از تهران، ویژگی جغرافیایی مهم این زیرساخت محسوب میشود.
توزیع جغرافیایی مراکز داده میتواند به کاهش تمرکز زیرساختهای حیاتی در یک منطقه کمک کند و در برخی سناریوهای بحرانی، گزینههای بیشتری برای طراحی معماری تابآور فراهم سازد. این مزیت به عواملی مانند نوع سرویس، معماری شبکه، وجود زیرساختهای پشتیبان و نحوه توزیع سرویسها نیز بستگی دارد. استقرار تیمهای فنی و پشتیبانی در نزدیکی مرکز داده نیز میتواند فرایند رسیدگی به رخدادهای فنی و عملیات نگهداری را تسهیل کند و وابستگی به نیروهای خارج از منطقه را کاهش دهد.
همچنین در شرایط بحرانی، توزیع جغرافیایی زیرساختها میتواند یکی از عوامل مؤثر جهت افزایش تابآوری سرویسها باشد. با این حال، برای ارزیابی واقعی میزان تابآوری، باید عواملی مانند افزونگی برق و شبکه، مسیرهای ارتباطی، برنامه تداوم کسبوکار و سازوکارهای بازیابی پس از بحران نیز بررسی شوند.
سرورهای G9 و G10 در دیتاسنتر میهن وب هاست
یکی از عوامل مؤثر بر عملکرد سرویسهای میزبانی، تجهیزات سختافزاری متناسب با نیازهای پردازشی است. دیتاسنتر میهن وب هاست از سرورها و تجهیزات سازمانی برای ارائه خدمات میزبانی استفاده میکند. سرورهای G9 و G10 نیز از جمله سرورهای سازمانی مورد استفاده در زیرساختهای حرفهای محسوب میشوند و میتوانند برای ارائه سرویسهایی مانند سرور اختصاصی، سرور مجازی و پروژههای پردازشی مورد استفاده قرار گیرند.
این نسل سرورها، از قابلیتهای مدیریتی و سختافزاری متناسب با محیطهای سازمانی برخوردار هستند و انتخاب مدل مناسب آنها باید بر اساس نوع پردازنده، میزان حافظه، نوع ذخیرهسازی، قابلیت توسعه و نیاز پردازشی سرویس انجام شود. بنابراین، صرفاً اشاره به نسل سرور نمیتواند معیار کاملی برای ارزیابی عملکرد باشد و مشخصات دقیق سختافزار، نوع بار کاری و کیفیت زیرساخت دیتاسنتر نیز باید در این ارزیابی مورد توجه قرار گیرند.

تصویر(7)
آیا نزدیک بودن دیتاسنتر به تهران یا استقرار آن در پایتخت باعث افزایش سرعت میشود؟
یکی از تصورات رایج حوزه میزبانی وب این است که استقرار سرور یا دیتاسنتر در تهران به صورت خودکار باعث افزایش سرعت و کیفیت سرویس میگردد. از نظر فنی، این موضوع به صورت مطلق صحیح نیست و عملکرد شبکه تنها بر اساس فاصله جغرافیایی تعیین نمیشود. دیتاسنتر میهن وب هاست نیز از جمله زیرساختهایی است که ارزیابی کیفیت آن باید بر اساس مجموعهای از عوامل فنی و شبکهای انجام گردد و صرفاً موقعیت جغرافیایی در نظر گرفته نشود.
فاصله میان دیتاسنتر و کاربران یکی از عوامل مؤثر بر تأخیر شبکه محسوب میگردد اما مسیر ارتباطی، کیفیت مسیریابی، تعداد گرههای شبکه، ظرفیت لینکها، میزان ازدحام و نحوه تبادل ترافیک نیز بر زمان پاسخگویی تأثیر میگذارند. در بسیاری از سرویسها، اختلاف چند میلیثانیه برای تأخیر شبکه تأثیر محسوسی بر تجربه کاربر ایجاد نمیکند، هرچند در سرویسهای حساس به تأخیر، همین اختلاف نیز میتواند اهمیت داشته باشد.
در عمل، ممکن است دیتاسنتری که فاصله بیشتری با تهران دارد، به دلیل برخورداری از شبکه پایدارتر، مسیرهای ارتباطی متنوعتر و مسیریابی مناسبتر، عملکرد بهتری نسبت به دیتاسنتری با فاصله جغرافیایی کمتر ارائه کند. بنابراین، صرفا فاصله فیزیکی نباید به عنوان معیار اصلی انتخاب دیتاسنتر در نظر گرفته شود. همچنین استقرار مرکز داده در خارج از تهران میتواند با توزیع جغرافیایی زیرساختها، مزایایی ایجاد کند اما این مزیت به معماری شبکه، سطح افزونگی و برنامههای تداوم سرویس وابسته است و نمیتوان صرفاً بر اساس موقعیت جغرافیایی، یک مرکز داده را از نظر تابآوری برتر دانست.
از جمله عوامل مهمی که بر کیفیت ارتباط و سرعت دسترسی تأثیر میگذارند، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- کیفیت و بهینگی مسیریابی (Routing)
- تعداد گرههای شبکه (Hop) در مسیر ارتباطی
- سیاستهای BGP و نحوه تبادل مسیرها
- ظرفیت و کیفیت لینکهای ارتباطی داخلی و بینالمللی
- میزان ازدحام و بار شبکه
- پایداری و کیفیت زیرساخت شبکه دیتاسنتر
بنابراین، هنگام انتخاب دیتاسنتر، موقعیت جغرافیایی نباید تنها معیار تصمیمگیری باشد. کیفیت طراحی شبکه، معماری ارتباطی، ظرفیت زیرساخت، کیفیت مسیریابی و نحوه مدیریت ترافیک نیز باید مورد بررسی قرار گیرند، زیرا این عوامل در بسیاری از شرایط تأثیر بیشتری بر عملکرد نهایی سرویس نسبت به فاصله فیزیکی تا تهران دارند. در این چارچوب، دیتاسنتر میهن وب هاست نیز باید بر اساس همین شاخصهای فنی و کیفیت زیرساخت شبکه مورد ارزیابی قرار گیرد.
خدمات ارائهشده در دیتاسنتر میهن وب هاست
دیتاسنتر میهن وب هاست مجموعهای از سرویسهای زیرساختی را برای کاربردهای مختلف ارائه میکند که شامل موارد زیر میشوند:
- سرور مجازی ایران
- سرور مجازی آلمان
- سرور اختصاصی ایران
- سرور اختصاصی آلمان
- سرور مدیریتشده
- سرور مجازی Trade
- سرورهای اختصاصی برای تیمهای توسعه نرمافزار
- سرویسهای پردازشی و زیرساختهای مورد نیاز پروژههای هوش مصنوعی
این خدمات برای میزبانی وبسایتهای پرترافیک، فروشگاههای آنلاین، نرمافزارهای سازمانی، پروژههای پردازشی و اپلیکیشنهای حرفهای طراحی شدهاند و بر اساس نیاز هر پروژه در دیتاسنتر میهن وب هاست قابل انتخاب هستند.
چکلیست ارزیابی فنی یک دیتاسنتر یا مرکز داده
برای مقایسه واقعی دو ارائهدهنده خدمات میزبانی، صرفاً مقایسه مشخصات پردازنده و حافظه کافی نیست و معیارهای زیرساختی نیز باید بررسی شوند. برای افزایش اطمینان از کیفیت مرکز داده، میتوان پرسشهای زیر را مطرح کرد:
- سطح Tier اعلامشده چیست و افزونگی در سطح تجهیزات یا مسیرهای توزیع چگونه اجرا میشود؟
- ظرفیت مخازن سوخت، حداکثر زمان تأمین برق توسط ژنراتورها و زمان راهاندازی خودکار آنها چقدر است؟
- دیتاسنتر به چند شبکه یا بکبون مستقل متصل است و این ارتباطات از چند مسیر فیزیکی مانند فیبر یا لینک رادیویی عبور میکنند؟
- سیستم اعلام و اطفای حریق از چه نوعی استفاده میکند و برای محیطهای حاوی تجهیزات الکترونیکی چگونه طراحی شده است؟
- سابقه واقعی دسترسپذیری یا Uptime سرویسها در دورههای گذشته چگونه بوده است و چه مستنداتی برای آن ارائه میشود؟
در صورتی که ارائهدهنده نتواند برای این پرسشها پاسخ روشن، دقیق و مستندی ارائه کند، ارزیابی کیفیت واقعی زیرساخت دشوار خواهد بود و نمیتوان صرفاً به ادعاهای تبلیغاتی درباره کیفیت دیتاسنتر اتکا کرد.
چرا دیتاسنتر میهن وب هاست میتواند گزینه مناسبی برای میزبانی سرور باشد؟
انتخاب دیتاسنتر مناسب میتواند بر سرعت، امنیت، پایداری و دسترسپذیری سرویسهای آنلاین تأثیر قابلتوجهی داشته باشد. دیتاسنتر میهن وب هاست با ترکیب زیرساخت شبکه، سیستمهای برق اضطراری، تجهیزات امنیت فیزیکی، تجهیزات سختافزاری سازمانی و تیم پشتیبانی، بستر لازم برای میزبانی انواع سرویسهای آنلاین را فراهم میکند.
قرارگیری مرکز داده خارج از تهران، نیروی فنی محلی، تجهیزات سازمانی، وجود مسیرهای ارتباطی متنوع و زیرساختهای برق و امنیتی، عواملی هستند که میتوانند به افزایش پایداری و تابآوری این مرکز داده کمک کنند.
در نهایت، انتخاب دیتاسنتر باید بر اساس نیازهای واقعی پروژه، موقعیت کاربران، کیفیت شبکه، سطح دسترسپذیری مورد انتظار، قابلیت توسعه، امنیت زیرساخت و کیفیت پشتیبانی انجام شود. برای کسبوکارهایی که به دسترسی پایدار و زیرساخت قابل اتکا نیاز دارند، دیتاسنتر میهن وب هاست میتواند یکی از گزینههای قابل بررسی برای میزبانی سرور باشد.