پروژه AMP گوگل از زمان معرفی، موضوعی بحثبرانگیز در حوزه سئو بوده است و همچنان میان موافقان و مخالفان آن اختلاف نظر وجود دارد. بااینحال، صفحات AMP همچنان بخشی از اکوسیستم وب و تجربه کاربری موبایل محسوب میشوند.
AMP در سئو چیست؟
AMP یا Accelerated Mobile Pages، فریم ورکی متنباز مبتنی بر HTML است که نسخهای سبکتر از صفحات وب ایجاد میکند. این فریم ورک با محدود کردن عناصر غیرضروری HTML، CSS و JavaScript، حجم صفحات را کاهش داده و سرعت بارگذاری آنها را افزایش میدهد. AMP در سال ۲۰۱۵ با حمایت پلتفرمهایی مانند وردپرس و توییتر معرفی شد و هدف اصلی آن، ارائه سریعتر محتوا به کاربران موبایل بوده است.
تصویر(1)
صفحات AMP چگونه کار میکنند؟
AMP نسخهای جایگزین برای صفحه اصلی یا Canonical ایجاد میکند و با اعمال محدودیتهای فنی، حجم و زمان بارگذاری صفحه را کاهش میدهد. در صورت شناسایی نسخه AMP توسط گوگل، این نسخه میتواند برای کاربران موبایل درون نتایج جستوجو نمایش داده شود. AMP از سه مؤلفه اصلی AMP HTML، AMP JavaScript و AMP Cache تشکیل شده است.
الف) AMP HTML
AMP HTML نوعی فایل متنی محدودشده HTML است که برای حفظ سرعت، تنها مجموعه مشخصی از تگها و ویژگیها را مجاز میداند. هر فایل متنی AMP باید ساختار پایه HTML، تگ مشخصکننده AMP، بخشهای <head> و <body>، تعیین کدگذاری UTF-8، کتابخانه AMP، تگ Canonical، تنظیمات viewport و کدهای Boilerplate را داشته باشد. تگ Canonical نیز ارتباط نسخه AMP با نسخه اصلی را برای موتورهای جستوجو مشخص میکند.
ب) AMP JavaScript
AMP امکان استفاده کنترلشده JavaScript را از طریق amp-script فراهم میکند. این روش اجرای اسکریپتها را مدیریت کرده و از ایجاد بار اضافی جلوگیری میکند. در صفحات AMP، حجم JavaScript اختصاصی محدود است و استفاده گسترده از کتابخانههای شخص ثالث نیز محدودیت دارد. هدف این محدودیتها حفظ سرعت و عملکرد پایدار صفحات است.
تصویر(2)
ج) AMP Cache
AMP Cache یک شبکه توزیع محتوا است که نسخه AMP صفحات را ذخیره و برای نمایش سریع آماده میکند. این سازوکار یکی از عوامل اصلی سرعت بالای صفحات AMP محسوب میگردد و باعث میشود محتوای ذخیرهشده با تأخیر بسیار کمی در اختیار کاربر قرار گیرد. گوگل میتواند صفحات AMP را از طریق Google AMP Viewer یا Signed Exchange نمایش دهد. در روش نخست URL گوگل و روش دوم، URL اصلی وبسایت درون مرورگر نمایش داده میشود.
مزایا و معایب AMP
AMP همواره میان متخصصان سئو موافقان و مخالفانی داشته است. برخی آن را راهکاری مؤثر برای افزایش سرعت میدانند و برخی دیگر محدودیتهای طراحی، هزینه نگهداری و پیچیدگی فنی آن را مشکلساز میدانند. بنابراین، تصمیمگیری درباره AMP باید بر اساس نیاز، نوع وبسایت و اهداف تجاری انجام شود.
۱. مزایای AMP
- بهبود سرعت صفحه: صفحات AMP به دلیل حجم کمتر و استفاده از AMP Cache میتوانند سریعتر از صفحات سنتی بارگذاری شوند. این ویژگی برای کاربران موبایل اهمیت زیادی دارد و میتواند رضایت و تعامل کاربران را افزایش دهد. از آنجا که عملکرد صفحه و تجربه کاربری در ارزیابی گوگل اهمیت دارند، بهبود سرعت میتواند به وضعیت کلی سئو نیز کمک کند.
- تجربه کاربری بهتر: کاهش زمان بارگذاری میتواند تجربه کاربران موبایل را بهبود داده و در برخی شرایط نرخ تبدیل و تعامل را افزایش دهد. بااینحال، نتیجه نهایی به کیفیت طراحی، نوع محتوا و نیاز مخاطبان وابسته است و استفاده از AMP بهتنهایی موفقیت تجاری را تضمین نمیکند.
- پیادهسازی نسبتاً آسان: اکثر سیستمهای مدیریت محتوا از AMP پشتیبانی میکنند و همین موضوع راهاندازی آن را سادهتر میکند. در پلتفرمهایی مانند وردپرس، ابزارها و افزونههایی برای ایجاد صفحات AMP وجود دارند و اجرای این فناوری لزوماً به دانش تخصصی توسعه وب نیاز ندارد.
تصویر(3)
۲. معایب AMP
- محدودیت در طراحی: AMP برای افزایش سرعت، قابلیتهای مختلف HTML، CSS و JavaScript را محدود میکند. در نتیجه، برخی عناصر تعاملی و ویژگیهای بصری ممکن است قابل استفاده نباشند یا با محدودیت اجرا شوند. این وضعیت میتواند هویت بصری برند و نرخ تبدیل را در برخی وبسایتها تحت تأثیر قرار دهد. بنابراین، در AMP سرعت و کارایی نسبت به آزادی کامل طراحی، اولویت دارد.
- مشکلات مربوط به خزش: ایجاد نسخه AMP در کنار نسخه اصلی میتواند تعداد URLهای قابل خزش را افزایش دهد و مدیریت خزش را برای وبسایتهای بزرگ پیچیدهتر کند. این موضوع در سایتهایی با هزاران صفحه و انتشار مداوم محتوا اهمیت بیشتری دارد، زیرا موتور جستوجو باید نسخههای مختلف صفحات را بررسی نماید. در چنین شرایطی، مدیریت صحیح URL ها و وضعیت ایندکس اهمیت بیشتری پیدا میکند.
- بار فنی اضافی: استفاده از AMP میتواند به نگهداری دو نسخه از صفحات نیاز داشته باشد و هماهنگ نگهداشتن محتوا، سئو و عملکرد این نسخهها هزینه فنی ایجاد کند. از این رو، برخی کسبوکارها بهجای AMP، طراحی واکنشگرا یا اپلیکیشن اختصاصی استفاده میکنند. ابزارهای بدون نیاز به کدنویسی نیز ایجاد اپلیکیشنهای موبایلی با قابلیتهایی مانند پوش نوتیفیکیشن و دسترسی آفلاین را سادهتر مینمایند.
آیا AMP یک عامل رتبهبندی در گوگل است؟
AMP بهخودیخود عامل رتبهبندی مستقیم در الگوریتم گوگل محسوب نمیشود و نمایندگان گوگل نیز این موضوع را تأیید کردهاند. بااینحال، AMP میتواند با کاهش زمان بارگذاری و بهبود تجربه کاربری، عملکرد صفحه را تقویت نماید. بنابراین، تأثیر احتمالی آن بر سئو از مسیر بهبود عملکرد و تجربه کاربری ایجاد میشود و AMP امتیاز رتبهبندی مستقلی ایجاد نمیکند.
تصویر(4)
چگونه باید صفحات AMP را ایجاد و بهینه کرد؟
صفحات AMP را میتوان به دو روش اصلی ایجاد کرد که شامل ایجاد دستی صفحات AMP و استفاده از افزونههای CMS میشود. انتخاب روش مناسب به ساختار وبسایت، توانایی فنی تیم و میزان کنترل موردنیاز بستگی دارد.
الف) ایجاد صفحات AMP بهصورت دستی
ایجاد دستی صفحات AMP به دانش فنی و زمان بیشتری نیاز دارد اما کنترل کاملی بر ساختار صفحه فراهم مینماید. این فرایند معمولاً با ایجاد یک قالب استاندارد آغاز میشود و سپس همان قالب برای صفحات مختلف توسعه پیدا میکند. محتوای AMP باید با نسخه Canonical هماهنگ باشد. برای تصاویر از <amp-img>، ویدیوها <amp-video>، کدهای CSS <style amp-custom> و جاوا اسکریپت <amp-script> استفاده میشود. رعایت این ساختار، اعتبار فنی صفحات را افزایش میدهد.
ب) استفاده از افزونههای CMS
به کارگیری افزونه AMP یکی از سادهترین روشهای پیادهسازی این فناوری در CMS های محبوب است. در وردپرس میتوان افزونه AMP را نصب و تنظیم کرد و بدون توسعه دستی همه صفحات، نسخه AMP ایجاد نمود. این افزونه در سه حالت Standard، Transitional و Reader ارائه میشود. حالت استاندارد، AMP را به فریم ورک اصلی سایت تبدیل میکند، حالت Transitional نسخه اصلی و AMP را همزمان ارائه میدهد و حالت Reader فقط برای صفحات منتخب فعال میشود.
بهترین روشهای سئو برای AMP
شماره ۱: ایجاد URLهای سازگار با سئو برای صفحات AMP
صفحات AMP باید URL مشخص و قابل شناسایی داشته باشند و ساختار URL بهتر است ارتباط آن با نسخه AMP را نشان دهد. این کار میتواند با استفاده از پارامتر URL مانند ?amp=1، زیردامنه مانند amp.example.com، پسوندی مانند amp.html. یا زیرپوشهای مانند amp/ انجام شود. انتخاب ساختار مناسب باید با معماری کلی وبسایت هماهنگ باشد و از ایجاد URLهای اضافی و غیرضروری جلوگیری کند.
شماره ۲: تعیین Canonical برای صفحات AMP
نسخه AMP و نسخه غیر AMP باید با تگهای مناسب به یکدیگر مرتبط شوند. در نسخه اصلی، "rel="amphtml باید URL نسخه AMP را معرفی کند و در نسخه "AMP، rel="canonical باید به URL اصلی اشاره نماید. این ارتباط به گوگل کمک میکند رابطه میان دو نسخه را درک کرده و از ایجاد ابهام درباره نسخه اصلی محتوا جلوگیری شود. رعایت صحیح این ارتباط برای ایندکس و مدیریت دو نسخه اهمیت دارد.
شماره ۳: اطمینان از یکسان بودن محتوای صفحه
نسخه AMP باید از نظر محتوا و عناصر مهم صفحه با نسخه Canonical همترازی بالایی داشته باشد. متن، تصاویر، ویدیوها، عنوانها، متن جایگزین تصاویر، لینکها، تگهای hreflang و دادههای ساختاریافته باید در هر دو نسخه هماهنگ باشند. اگر نسخه AMP تفاوت قابلتوجهی با نسخه اصلی داشته باشد، گوگل ممکن است آن را نادیده بگیرد و نسخه Canonical را در نتایج جستوجو نمایش دهد. بنابراین، هماهنگی محتوایی دو نسخه ضروری است.
شماره ۴: URLهای AMP را به Sitemap یا robots.txt اضافه نکنید
URLهای AMP معمولاً نیازی به اضافه شدن مستقیم در XML Sitemap ندارند، زیرا گوگل میتواند آنها را از طریق "rel="amphtm شناسایی نماید. بااینحال، این صفحات نباید در robots.txt مسدود شوند، زیرا چنین اقدامی دسترسی و خزش گوگل را محدود میکند. بنابراین، صفحات AMP باید در دسترس خزندگان باقی بمانند و ارتباط آنها با نسخه اصلی نیز بهدرستی تعریف شود.
تصویر(5)
چگونه باید صفحات AMP را بررسی و پایش کرد؟
پس از پیادهسازی AMP، باید اعتبار، قابلیت خزش و عملکرد صفحات بهطور منظم بررسی شود. ابزارهای اعتبارسنجی و تحلیل عملکرد میتوانند خطاهای فنی را شناسایی کنند و وضعیت صفحات را در نتایج جستوجو نشان دهند. پایش مداوم به شناسایی سریع مشکلات و جلوگیری از افت عملکرد صفحات کمک میکند.
۱. استفاده از Google AMP Test Tool
AMP Test Tool یکی از روشهای ساده برای بررسی اعتبار صفحات AMP است. با وارد کردن URL صفحه درون این ابزار، وضعیت اعتبار آن در برابر الزامات AMP مشخص میشود. بررسی URL نسخه Canonical نیز میتواند اطلاعات بیشتری درباره ارتباط میان دو نسخه ارائه دهد و خطاهای احتمالی پیادهسازی را مشخص کند. این بررسی بهتر است پس از تغییرات فنی مهم نیز تکرار شود.
۲. بررسی گزارش وضعیت AMP در GSC
Google Search Console اطلاعات جامعی درباره وضعیت صفحات AMP ارائه میکند. با ورود به بخش Enhancements و انتخاب AMP میتوان اعتبار URL ها و وضعیت خزش و ایندکس آنها را بررسی کرد. برای ارزیابی عملکرد نیز میتوان از مسیر Performance > Search results > Search Appearance استفاده نمود. در این بخش، اطلاعاتی مانند نمایشها و کلیکهای مرتبط با نتایج AMP قابل بررسی است و عملکرد صفحات در جستوجوی گوگل ارزیابی میشود.
جمعبندی نهایی: آیا استفاده از صفحات AMP ارزش دارد؟
پاسخ این پرسش به شرایط و اهداف هر وبسایت بستگی دارد. AMP میتواند برای سایتهایی که با مشکلات سرعت و عملکرد در موبایل مواجه هستند، راهکاری مفید باشد و تجربه بارگذاری سریعتری ایجاد کند. بااینحال، محدودیتهای طراحی، نیاز به نگهداری فنی و پیچیدگی مدیریت دو نسخه باید پیش از اجرای آن بررسی شوند.
بنابراین، استفاده از AMP نباید صرفاً با هدف کسب رتبه بهتر در گوگل انجام گردد زیرا AMP عامل رتبهبندی مستقل محسوب نمیشود. اگر یک وبسایت بدون AMP نیز سرعت، تجربه کاربری و شاخصهای عملکردی مناسبی داشته باشد، ممکن است استفاده از آن ضروری نباشد. در مقابل، اگر AMP بتواند مشکلات واقعی عملکرد موبایل را با هزینه فنی قابلقبول برطرف کند، همچنان میتواند گزینهای قابل بررسی باشد. تصمیم نهایی باید بر اساس نیاز واقعی وبسایت، منابع فنی و نتیجه ارزیابی عملکرد اتخاذ شود.