بررسی و مقایسه پلتفرم GitLab و GitHub

وقتی صحبت از پلتفرم GitLab و GitHub می شود، به این سوال خواهید رسید که در سال 2022، بهترین پلتفرم برنامه نویسی برای تیم شما، کدام یک از این دو مورد می باشد؟

پلتفرم GitLab و GitHub هر دو پلتفرم های برنامه نویسی هستند که روی سیستم متن باز Git جهت کنترل نسخه توزیع شده، تمرکز دارند. 87.2 درصد از توسعه دهندگانی که مورد بررسی قرار گرفته اند، برای کنترل نسخه، همکاری و پیشرفت روان تر، به Git متکی هستند. Git به ابزاری اساسی برای توسعه دهندگان در استارتاپ ها، شرکت ها و حتی پست های دولتی تبدیل شده است. به همین دلیل انتخاب ابزار مناسب برای تیم شما، بسیار مهم خواهد بود.

مبانی و منابع Git مبتنی بر ابر

اگر کاملاً مبتدی و به تازگی شروع به کار در Git کرده اید، قبل از انتخاب از بین این دو، می بایست اصول اولیه آنها را بیاموزید اما اگر یک کاربر با تجربه Git هستید، به راحتی از این بخش عبور کنید.

Git یک سیستم کنترل نسخه متن باز (version control system یا به صورت مخفف VCS) است که این امکان را می دهد تا "snapshot" (ذخیره نسخه ای از کدها پس از اعمال تغییرات) های یک پروژه نرم افزاری را ذخیره کنید. Git تمام تغییراتی که در برنامه ها ایجاد می کنید را نگهداری می کند.

چیزی که آن را از کنترل نسخه سنتی متمایز می کند این است که می توانید روی نسخه های مختلف نرم افزار کار کنید و همه آنها را به طور همزمان مدیریت نمایید. سپس می توانید با ادغام آنها در یک نسخه آزمایشی و نسخه در حال کار، تست انجام دهید و هر کدام که بهتر بود را نهایی کنید.

تصویر(1)

فقط با Git می توانید روی نسخه های مختلف به صورت آزادانه و همزمان کار کنید. این قابلیت برای هر تیمی که می خواهد توسعه feature-based یا "مبتنی بر ویژگی" (فرآیند برنامه نویسی تکراری و تدریجی) انجام دهد، ضروری است. با Git، همه اینها به صورت محلی و در سیستم شما اتفاق می افتد. اما می توانید به صورت دستی، برای مثال از طریق یک LAN، به توسعه دهندگان دیگر دسترسی دهید.

تصویر(2)

اکثر شرکت ها هنگام کار با تیم های توزیع شده و از راه دور، به روش های مبتنی بر ابر روی می آورند. جهت این مورد می توانید از پلتفرم GitLab و GitHub استفاده نمایید.

این دو، فضای ذخیره سازی نامحدود مبتنی بر ابر را برای منابع ارائه می دهند. توسعه دهندگان از سراسر جهان، به راحتی می توانند در زمینه کد نویسی با یکدیگر همکاری کنند و این کار را بدون راه اندازی یک شبکه محلی مجازی یا اشتراک گذاری دستی منابع، انجام دهند. اما منابع Git مبتنی بر ابر، مانند پلتفرم GitLab و GitHub، فراتر از عملکرد اصلی Git هستند. آنها شامل مدیریت پروژه، همکاری و ابزارهای استقرار برای کمک به برنامه نویسی و بهبود روال کاری نیز می باشند.

اصول پلتفرم GitLab و GitHub

در ادامه، اصول اولیه هر پلتفرم و خدماتی که ارائه می دهند، ذکر شده است.

GitLab چیست؟

تصویر(3)

GitLab یک پلتفرم Git و DevOps مبتنی بر ابر است که به توسعه‌دهندگان کمک می‌کند تا بر کدها نظارت کرده، آنها را آزمایش و اجرا کنند. در گذشته یک منبع Git ابری، محل اصلی فروش GitLab بود اما این پلتفرم فراتر از ریشه های ساده خود، تکامل یافته است. امروزه، GitLab بسیاری از ویژگی‌های DevOps مانند یکپارچه‌سازی مداوم، امنیت و حتی ابزارهای استقرار برنامه را نیز ارائه می‌دهد.

GitLab به عنوان یک جایگزین متن باز برای GitHub شروع به کار کرد. در حال حاضر برنامه های SaaS رایگان و پولی مبتنی بر ابر را نیز ارائه می کند. همچنین ابزارهای ضروری مدیریت پروژه را جهت نظارت و کنترل اعضای تیم، در اختیارتان قرار می دهد و صرفا یک سیستم کنترل نسخه برای کدهای نرم افزارتان نیست.

GitHub چیست؟

تصویر(4)

GitHub یکی از پلتفرم های اصلی Git مبتنی بر ابر می باشد که به توسعه دهندگان امکان میزبانی و نظارت بر تغییرات کدها را می دهد و به یک پلتفرم برنامه نویسی کامل تبدیل شده است.

اما کارایی این بسته کمتر از یک بسته آماده GitLab است، در عوض GitHub به توسعه دهندگان این امکان را می دهد که کدها را پیاده سازی نموده و از طریق بازار آن، آزادانه با یکدیگر ادغام کنند. تمرکز آن بر استفاده از انجمن پر جنب و جوش GitHub و امکان مشارکت و کمک به اصلاح عملکردی است که سایرین در آن با مشکل مواجه شده اند.

آیا پلتفرم GitLab و GitHub، هر دو یک شرکت هستند؟

خیر، این دو سرویس آنلاین توسط شرکت های کاملا متفاوت ارائه می شوند. GitLab Inc یک شرکت خصوصی با 1303 کارمند است. GitHub یک شرکت زیر مجموعه مایکروسافت می باشد که دفتر اصلی آن در سانفرانسیسکو بوده و بیش از 1600 کارمند در سراسر جهان دارد.

آیا مایکروسافت مالک GitLab نیز می باشد؟

خیر، مایکروسافت مالک GitLab نیست و صرفا مالک GitHub است. GitLab یک شرکت خصوصی با سهم های کوچک است که توسط چندین سرمایه گذار و صندوق سرمایه گذاری VC نگهداری می شود. به طور خاص، Goldman Sachs و Iconiq Capital سرمایه گذاران عمده در GitLab هستند. GitLab قبلا خدمات خود را در Microsoft Azure میزبانی می کرد اما پس از تصاحب GitHub توسط مایکروسافت، به Google Cloud Platform منتقل شد.

شباهت های پلتفرم GitLab و GitHub

تا به اینجا متوجه شدید که علیرغم ارائه خدمات بسیار مشابه در نگاه اول، این دو شرکت به هیچ وجه با یکدیگر ارتباطی ندارند. در ادامه برخی از ویژگی های مهم و شباهت های خاص این دو پلتفرم، فراتر از نام و صفحه اصلی وب سایت آنها، بررسی شده است.

تفکیک ویژگی های پلتفرم GitLab و GitHub

وقتی صحبت از ویژگی های سطح بالا به میان می آید، تفاوت های کمی بین این دو سرویس وجود دارد. بیشتر مواردی که GitLab ارائه می دهد، GitHub نیز در منوی خود دارد و بالعکس.

جدول(1)

هیچ حوزه مهمی وجود ندارد که یکی از آنها ارائه دهد اما دیگری پشتیبانی نکند. تفاوت در نحوه دسترسی به ابزار ها می باشد. اکثر مواقع در GitHub، باید از یک نرم افزار جانبی استفاده کنید که همان نتیجه را دریافت خواهید کرد. اما برای رسیدن به آن باید از چند مرحله اضافی عبور نمایید. این تفاوت در ادامه با جزئیات بیشتری بررسی خواهد شد و تفاوت خدمات GitHub و GitLab، به طور دقیق مشخص می شود.

کنترل نسخه و عملکرد Git

عملکرد Git و دستورات پایه، عمدتاً بین دو پلتفرم یکسان هستند:

• Branch: با دستور branch می توانید یک مسیر برنامه نویسی مستقل ایجاد کنید که شامل یک ویژگی کوچک، یک نسخه کدنویسی شده یا شاخه اصلی باشد.
• Fork: فورک یک کپی اختصاصی از کد منبع می باشد که هر توسعه‌دهنده‌ای می‌تواند روی آن آزمایش انجام دهد، حتی اگر مشارکت‌کنندگان خارج از تیم باشند. همچنین می‌توانید درخواستی جهت ادغام تغییرات انجام شده در این فورک با شاخه ای دیگر، ارسال کنید.
• Pull: درخواست Pull (یا درخواست merge در GitLab)، ارسال تغییرات پیشنهادی کدها به شاخه ویرایش شده است. پس از پذیرش، تغییرات به طور خودکار در شاخه مربوطه ادغام می شوند. یک توسعه دهنده ارشد یا تیم  QA (مخفف Quality Assurance و به معنی تضمین کیفیت)، تغییرات را قبل از اینکه در شاخه اصلی ادغام شوند، آزمایش می کند.
• Merge: نامی که GitLab برای درخواست های Pull در نظر گرفته است.

به غیر از تغییر نام درخواست‌ Pull که ممکن است حس بصری‌تری داشته باشد، تفاوت کمی در عملکرد اصلی Git آنها وجود دارد. وقتی صحبت از روال کاری توصیه شده جهت استفاده از این ویژگی ها می شود، دو پلتفرم مذکور کاملاً متفاوت هستند. پلتفرم GitLab و GitHub، دیدگاه‌های متفاوتی در مورد یک روال کاری ایده‌آل برای کد نویسی دارند که در ادامه به این تفاوت‌ها اشاره خواهد شد. سیستم کنترل نسخه و Git، هسته اصلی خدمات این ابزارها هستند اما در حال حاضر به یک سرویس کامل تبدیل شده اند. هر دو پلتفرم طیف گسترده ای از ابزارهای همکاری، بررسی کد و مدیریت پروژه را ارائه می دهند.

همکاری، کد نویسی و مدیریت پروژه

پلتفرم GitLab و GitHub، شامل ابزارهای داخلی برای همکاری و بررسی کد هستند که بخشی از این ابزارها در نسخه رایگان آنها وجود دارد. برای مثال، می‌توانید درخواست‌های pull یا merge را به صورت آنی مشاهده نموده و پس از اعمال تغییرات، یک نمای بصری کلی از تفاوت‌های موجود در کدها، دریافت کنید.

تصویر(5)

این ابزارها، همه تغییرات را مشخص نموده و بررسی آنها را آسان تر می‌کنند. این مورد موجب می شود تا اشتباهات را زودتر تشخیص داده و احتمال ایجاد خطاهای مهلک یا نقص های امنیتی را کاهش دهید. در حالی که تصویر بالا خصوصیات GitHub را نشان می دهد اما GitLab نیز ابزارهای همکاری و بررسی کدی با همان قدرت ارائه می کند. هر دو پلتفرم، ابزارهای ضروری مدیریت پروژه ار نیز ارائه می کنند. به عنوان مثال، در GitLab می توانید یک سلسله مراتب منطقی بین مسائل ایجاد کنید، لیست وظایف و توضیحات را اضافه نمایید و هر توسعه دهنده را به شاخه های مختلفی اختصاص دهید.

تصویر(6)

همچنین به مدیران امکان دسترسی به نمودارها مانند نمودار پیشرفت کار و سایر ابزارهای بصری را می دهد. در GitHub امکان دسته‌بندی مسائل و قرار دادن درخواست‌ها و یادداشت‌ها در پروژه‌های خاص را خواهید داشت. فراتر از آن، می‌توانید نقاط هدف را تنظیم و پیگیری نموده و بهره‌وری را با نمودارها و گزارش‌های مختلف، اندازه‌گیری کنید. بیش از 500 نرم افزار مدیریت پروژه و ادغام نیز در بازار GitHub موجود است.

صفحات پلتفرم GitLab و GitHub

پلتفرم GitLab و GitHub صفحات وب استاتیک رایگان را به همراه اطلاعات پروژه نرم افزاری و منابع ارائه می دهند. توسعه دهندگان در هر یک از این پلتفرم‌ها می‌توانند به راحتی پروژه را برای اعمال تغییرات و آزمایش، Fork یا کپی کنند

تصویر(7)

GitHub یک دوره آموزش راه اندازی اولیه ارائه می دهد که شامل برخی از قالب های ساده برای کمک به ایجاد سایت است. نه GitHub و نه GitLab، پردازش پویا سمت سرور را برای فایل هایی مانند PHP یا ASP، ارائه نمی دهند. صرفا می توانید محتوای ثابت وب سایت مانند HTML و CSS را منتشر کنید. این بدان معنا است که نمی توانید سایت وردپرس خود را مستقیماً به GitHub یا GitLab منتقل نمایید.

پلن رایگان با منابع نامحدود

هر دو سرویس پلن های رایگان به همراه منابع نامحدود (عمومی و خصوصی) ارائه می دهند. همچنین دسترسی به مدیریت پیشرفته، ویژگی های امنیتی و قابلیت انطباق را در پلن های رایگان خود محدود می کنند.

این ویژگی‌ها در فهرست اولویت‌های سازمان ها قرار دارند اما تیم‌های کوچک و فریلنسرها نیز از آنها استفاده می کنند. با در نظر گرفتن همه این موارد، پلتفرم GitLab و GitHub تقریباً مشابه هستند. البته، این موضوع احتمالاً در انتخاب بین این دو پلتفرم، به شما کمک نمی کند.

تفاوت های کلیدی پلتفرم GitLab و GitHub

همانطور که احتمالاً از نام آنها حدس می زنید، پلتفرم GitLab و GitHub اشتراکات زیادی دارند اما شباهت نام آنها دلیل بر این نیست که تفاونی با یکدیگر ندارند. در ادامه به تفاوت های اصلی بین این دو پلتفرم پرداخته می شود.

یکپارچه سازی مداوم یا Continuous Integration

مهم ترین تفاوت در تجربه کاربری این دو پلتفرم، ابزار اختصاصی GitLab به نام CI (Continuous Integration) و روال کاری DevOps است. ابزارهای GitLab CI به شما این امکان را می‌دهند که بدون تکیه بر بروزرسانی‌های دستی یا یکپارچه سازی، کدها را ایجاد، طبقه بندی و اجرا کنید.

تصویر(8)

اگر در میزبانی شما از PaaS پشتیبانی می شود، یکپارچه سازی GitLab این امکان را فراهم می کند تا نرم افزارهای خود را به طور خودکار اجرا، طبقه بندی، آزمایش و سنجش کنید.

چنانچه تنها در GitLab فعالیت دارید، تیم توسعه‌دهنده می‌تواند به‌جای انتشار نسخه‌های کلی، روی بروزرسانی‌های جزئی و روزانه تمرکز کند. یکی از اتفاقات مهمی که در اینجا می افتد، تست خودکار است که به طور مداوم کدها را برای خطرات امنیتی احتمالی، اسکن می کند. در GitHub می توانید یک روال کاری CI/CD (یکپارچه سازی مداوم/تحویل مداوم) را تنظیم کنید اما نیاز است که از یک ابزار CI جانبی مانند TravisCI یا CircleCI نیز کمک بگیرید.

روال کاری پلتفرم GitLab و GitHub

در حالی که فناوری و ویژگی‌های اصلی Git تقریباً یکسان هستند اما روال کاری توصیه شده آنها، حتی نزدیک نیز نمی باشد. GitHub بر سرعت و GitLab بر قابلیت اطمینان تاکید دارد که تفاوت اصلی بین این دو پلتفرم ابری است.

پلتفرم GitHub از رویکرد توسعه سریع و متمرکز بر امکانات، جهت ادغام شاخه های جدید با شاخه اصلی، پیروی می کند. این روال کاری برای تیم های توسعه سریع و پروژه های کوچکتر مناسب است. شاخه اصلی همیشه آماده استقرار است و اطمینان حاصل می شود که در صورت بروز مشکل می توانید به سرعت وضعیت موجود را بازگردانید و در عرض چند ثانیه به نسخه قبلی برگردید.

در روال کاری GitLab، می توانید چندین شاخه پایدار به جز شاخه اصلی، ایجاد کنید. به این معنی که اگر بررسی صرفا یک کد برای رفع مشکل کافی نیست و نیاز به چندین مرحله تست وجود دارد، می توانید از شاخه های دیگر استفاده نمایید.

این موضوع می‌تواند زمانی که یک ویژگی جدید در حال تولید است روند کار را برای تیم‌های کوچک‌تر کُند نماید اما اگر یک تیم اختصاصی QA دارید، به تیم تحقیق و توسعه اجازه می‌دهد تا بدون نگرانی در مورد آزمایش مداوم تغییرات کدها، آزادانه روی ویژگی‌های جدید کار کند. برخی معتقدند که این موضوع باعث می شود تا GitLab به یک پلتفرم Git امنیتی تر تبدیل شود. GitHub نیز از همین روال کاری پشتیبانی می نماید اما آن را به طور رسمی توصیه نمی کند.

مقایسه از نظر کامل بودن پلتفرم و بازار آنها

GitLab، به جای اینکه به همه حق انتخاب بدهد تا پلتفرم خود را با برنامه های مختلف بسازند، رویکرد یک پلتفرم کامل و بسته بندی شده را در پیش گرفته است.

البته به این معنا نیست که امکان همگام سازی ندارد. GitLab از ادغام با Asana، Jira، Microsoft Teams، Slack، Gmail و بیش از 30 برنامه و پلتفرم دیگر، پشتیبانی می کند. GitHub در حال حاضر 374 برنامه رایگان در بازار خود دارد که گزینه‌های پولی زیادی نیز برای آن ارائه شده است.

تصویر(9)

باید به خاطر داشته باشید که برخی از ویژگی های پیشفرض GitLab در GitHub از طریق برنامه های جانبی ارائه می شود. به عنوان مثال، GitLab یکپارچه سازی مداوم، مدیریت زمان و پشتیبان گیری را به طور پیش فرض ارائه می دهد اما در GitHub به یک برنامه برای انجام این موارد نیاز دارید. اتوماسیون‌های GitHub Actions، استفاده از CI/CD را بدون ابزار جانبی ممکن می‌سازند اما سطح نظارت یکسانی را نخواهید داشت.

توجه: حتی اگر نرم افزار جانبی GitHub رایگان باشد اما خدمات جانبی آن همچنان هزینه دارد.

نصب  self-hosting یا "خود میزبان" در سرور خصوصی

GitLab با عنوان یک پلتفرم متن باز self-hosting یا "خود میزبان" شروع به کار کرد. با این حال، این امکان وجود دارد که نسخه خصوصی GitLab را روی ماشین های مجازی خود، میزبانی کنید. در GitLab می توانید این کار را با استفاده از یک پلن رایگان انجام دهید، در حالی که GitHub، این امکان را فقط در پلن های سازمانی ارائه می دهد.

متن باز

GitLab، پلن سازمانی رایگان و حداکثر 50000 دقیقه CI را برای سازمان‌ها یا تیم‌های کوچک‌تر که روی نرم‌افزار متن باز کار می‌کنند، ارائه می‌دهد.

تصویر(10)

GitLab یک نرم افزار متن باز بوده و نسخه "خود میزبان" آن برای همه رایگان است. البته به این معنی نیست که GitHub گزینه خوبی برای برنامه های متن باز نیست. زیرا امکان دسترسی فوری را به اکثر توسعه دهندگان می دهد و آنها را تشویق می کند تا همواره مشارکت کنند و مرتباً تعداد منابع عمومی موجود را افزایش دهند.

طرح های پولی و قیمت: GitHub Enterprise و GitLab Ultimate

در حالی که هر دو پلن رایگان پلتفرم GitLab و GitHub، منابع عمومی و خصوصی نامحدودی را ارائه می دهند اما تفاوت قابل توجهی در قیمت پلن های پولی وجود دارد. پلن پرمیوم GitLab از 19 دلار در ماه برای هر کاربر شروع می شود. این پلن دسترسی های لازم را جهت مدیریت پروژه و کنترل یکپارچگی کد، در اختیار شما قرار می دهد.

تصویر(11)

به همین ترتیب، پلن های پولی GitHub نیز بر ابزارهای همکاری پیشرفته (برای منابع خصوصی) و همچنین ویژگی های امنیتی و انطباق، تمرکز دارند. اما تفاوت قابل توجهی بین این دو پلتفرم از نظر قیمت وجود دارد. پلن Team در GitHub از 4 دلار در ماه برای هر کاربر، شروع می شود.

تصویر(12)

پلن Ultimate در GitLab دارای قیمت 99 دلار در ماه به ازای هر کاربر و پلن Enterprise در GitHub، ماهانه 21 دلار به ازای هر کاربر هزینه دارد. GitLab پلن رایگان خود را به عنوان رقیبی برای پلن Team در GitHub و پلن Premium خود را همتای پلن Enterprise در GitHub قرار می دهد. اما از نظر امنیت و ابزارهای انطباق، شما به گران ترین پلن GitLab برای به دست آوردن ویژگی های GitHub نیاز دارید.

از بین پلتفرم GitLab و GitHub بهترین گزینه کدام است؟

انتخاب از بین این دو، بستگی به تیم شما، وسعت سازمان، اهداف و موارد استفاده خاص دارد.

از نظر عملکردهای out-of-the-box یا "استفاده فوری" و self-hosting یا "خود میزبان"، GitLab در صدر قرار دارد اما GitHub جایگاه ویژه ای در بازار داشته و امکان یکپارچه سازی و برنامه های جانبی بسیار بیشتری ارائه می کند.

• برای منابع خصوصی "خود میزبان"، GitLab انتخاب بهتری است. می توانید بدون نیاز به پرداخت هزینه اشتراک ماهانه، از آن استفاده کنید.
• هر دو گزینه برای پروژه های متن باز عالی هستند، GitLab ویژگی های پریمیوم را به صورت رایگان و GitHub دسترسی به مجموعه بزرگتری از توسعه دهندگان متن باز فعال را ارائه می دهد.
• برای پروژه های تجاری، GitHub یک پلن سازمانی بسیار ارزان تر ارائه می دهد.
• اگر به دنبال ورود به DevOps هستید، GitLab انتخاب منطقی تر و احتمالاً ارزان‌تری است.

همچنین بستگی دارد که از چه ابزارهایی استفاده می‌کنید و به آنها مسلط هستید. اگر GitLab با ابزاری که به طور منظم از آن استفاده می کنید ادغام نمی شود اما GitHub این کار را انجام می دهد، همین موضوع می تواند GitHub را به گزینه ای بدیهی برای شما تبدیل کند. از آنجایی که GitHub بیش از 300 ابزار جانبی بیشتر از GitLab ارائه می دهد، یکی از گزینه های احتمالی خواهد بود.

چرا GitHub محبوب تر از GitLab است؟

یکی از دلایل اصلی محبوبیت GitHub نسبت به GitLab، این است که GitHub در سال 2008 راه اندازی شد، در حالی که GitLab به عنوان یک پروژه متن باز، در سال 2011 شروع به کار کرد.

اما با ویژگی‌های یکپارچه سازی داخلی و امکانات رایگان برای سرورهای خصوصی و "خود میزبان"، GitLab به تدریج رشد کرد. طبق یک نظرسنجی، GitLab از سال 2018 تا 2019 حدود 4.6 درصد از سهم بازار را به دست آورد، در حالی که GitHub حدود 0.4 درصد کاهش داشت. با این وجود، در آخرین نظرسنجی توسعه دهندگان Stack Overflow در سال 2020، 82.8 درصد آنها، از GitHub و تنها 37 درصد از GitLab استفاده می کنند.

تصویر(13)

در حالی که GitHub هنوز انتخاب پیش فرض توسعه دهندگان جدید می باشد اما پیشروی GitLab به سمت یک پلتفرم تخصصی با ویژگی ها و مزایای منحصر به فرد، به آرامی در حال تغییر این موضوع است.

خلاصه

به عنوان یک توسعه دهنده در سال 2022، نمی توانید ابزارهایی مانند Git یا ارائه دهندگان اصلی منابع ابری مانند پلتفرم GitLab و GitHub را نادیده بگیرید.

اکثریت قریب به اتفاق توسعه‌دهندگان، تیم‌ها و شرکت‌ها، از این ابزارها استفاده می‌کنند تا اطمینان حاصل نمایند که هر قطعه کد قبل از اجرا، به دقت بررسی می‌ گردد و مشارکت افراد نادیده گرفته نمی‌شود. در حالی که تفاوت بین ابزارها، در ظاهر بسیار کم به نظر می رسد اما تفاوت اصلی آنها در این است که GitLab یک پلتفرم جامع DevOps و GitHub توسعه پذیری کاملی را از طریق بازار نرم افزارهای جانبی خود، ارائه می کند.